Акыркы күндөрдө социалдык тармактарда «Кыргызтест»те чоң кезектер бар экендигин көрсөткөн билдирүүлөр жана видеолор пайда болду, бул жарандардын тестирлөөдөн убагында өтүүсүн кыйындатууда. Уюмдун директору Батма Топоева-Ставинская бул кырдаалдын себептерин түшүндүрүп, учурдагы иш графигин баяндады.
Узун кезектердин пайда болушунун себептери
Батма Топоева-Ставинскаянын айтымында, мамлекеттик кызматкерлер жана мамлекеттик кызматка талапкерлер үчүн мамлекеттик тилди билүү боюнча тестирлөө милдеттүү болушу акыркы жылдары «Кыргызтест»ке келгендердин санын кыйла көбөйттү.
«Акыркы үч күндө биздин ишибиз тууралуу активдүү талкуулар социалдык тармактарды каптады. Мен бул туура деп эсептейм. Биздин уюмда тестирлөө үчүн болгону 50 орун бар, ал эки сменада өтөт. Биринчи смена 9:00дө башталып, 11:40–12:00гө чейин уланат. Тестти өткөрүүгө 2 саат 40 мүнөт убакыт берилет. Перерывдан кийин экинчи смена башталат. Мүмкүн, социалдык тармактардагы "алар эшикти жаап, кетип калды" деген пикирлер ушул менен байланыштуу. Бирок биздин кызматкерлер перерывга да чыкпайт. Чектелген орундарга карабастан, биз күнүнө 140 адамды кабыл алабыз. Кошумча орундарды ачууга даярбыз, бирок имараттагы орун жетишпейт. Ошондуктан, күнүнө 300 адам келип, убактысы жетпегендер кетүүгө мажбур болушат», - деди директор.
Директор уюмду ылайыктуу имаратка көчүрүү пландалып жатканын, ошондой эле аймактарда кошумча тестирлөө борборлору ачыла турганын билдирди. «Мамлекет башчылары биздин кырдаалыбыздан кабардар. Бизге жакшы шарттар менен жаңы имарат даярдалып жатат, жана материалдык-техникалык базаны жакшыртуу үчүн чаралар көрүлүүдө. Бирок бул убакытты талап кылат, ошондуктан сабырдуулук керек. Министрлер кабинетинин төрагасына ар бир аймакта бир тестирлөө борборун ачуу тапшырылды. Биз ушул жылы оң өзгөрүүлөрдү күтүп жатабыз», - деп кошумчалады ал.
«Кыргызтесттин» чыгуу топтору
Директор аймактарда жыл бою облустук борборлордо тестирлөөнү уюштурган чыгуу тобу иштеп жатканын белгиледи.
«Биздин чыгуу тобу учурда Манас, Жалал-Абад облусунда. Андан кийин алар эң көп арыз түшкөн аймакка жөнөшөт. Азырынча бир гана мындай топ иштеп жатат, биз экинчисин ачкыбыз келет, бирок техникалык ресурстар жетишпейт. Өткөн жылдын декабрь айында жарандар активдүү каттала турган Telegram-чат-ботун иштеп чыктык. Алгач расмий арыздар менен 30 мамлекеттик кызматкерди, андан кийин чат-бот аркылуу катталган 20 жаранды кезекке коебуз», - деп кошумчалады ал.
Уюмдун жетекчиси тест тапшыруу учурунда документтердин оригиналдарын көрсөтүүнүн зарылдыгын түшүндүрдү. Ал, туугандары же тааныштары тестти талапкерлердин ордуна тапшырууга аракет кылган учурлар катталып жатканын белгиледи.
«Биз сүрөтү бар документти талап кылабыз. Кызматкерлер тестирленүүчү адамдын жеке маалыматын документтеги сүрөт менен тактап турушу керек. Мындай учурларда жарандар нааразы болуп, "Ар жерде санариптик документтерди кабыл алышат, ал эми сиздер оригиналдарды талап кыласыздар" деп айтышат. Бирок себеп - биз алдамчылык аракеттерин каттап жатабыз. Акыркы 10 күндүн ичинде башка адамдардын ордуна тестти тапшырууга аракет кылган 8 учур катталды. Бул адамдарга карата актылар түзүлүп, аларды тест тапшыруудан бир жылга четтетишти. Мындан тышкары, интернетке кирүү үчүн жабдыктарды алып өтүүгө аракет кылуу учурлары байкалууда. Эгерде A1 деңгээлиндеги адам C1 деңгээли боюнча сертификат алса, бул коррупцияга шектенүүгө алып келиши мүмкүн. Биз мындай мыйзам бузуулардын алдын алууга милдеттүүбүз», - деп баса белгиледи ал.
«Онлайн-тестирлөө системасы 2019-жылы киргизилген, алгачкы колдонуучулары Кыргызстандын чет өлкөдөгү элчиликтеринин жана өкүлчүлүктөрүнүн кызматкерлери болгон. Бирок суроолорду көчүрүү жана таратуу менен байланышкан зомбулуктар себептүү биз бул форматты жабууга мажбур болдук. Экзамендерди көзөмөлдөө үчүн прокторинг программалары бар, бирок алар абдан кымбат. Келечекте биз аларды сатып алууну пландап жатабыз. Ошондой эле көзөмөлдү күчөтүү үчүн биз бармак издери жана Face ID системаларын киргизүүнү пландап жатабыз», - деди ал.
Эскертсек, мамлекеттик «Кыргызтест» уюму 2018-жылы негизделген. Бул мезгилде 20 миңден ашык адам тестирлөөнү өттү. Тест тапшыруу эрежелерин kyrgyztest.gov.kg расмий сайтынан табууга болот. Тилди билүү деңгээли 5 баллдык система боюнча аныкталат жана жыйынтыктарга жараша кайра тапшыруу мүмкүнчүлүгү каралган. Тестирлөө эки сменада өткөрүлөт: 9:00 жана 13:00. Негизги тесттин наркы 450 сом, ал эми бир субтестти кайра тапшыруу – 90 сом.
Төлөм ыкталары:
- кабаттагы каалаган банк бөлүмдөрүндө;
- «Кыргызтест» уюмунун офисинде QR-код аркылуу.
