Рецидивисттерге амнистия жана пробацияны токтотушат. ЖКда Кылмыш кодексин катаалдаштыруу маселеси каралды
Талкуу учурунда Талант Мамытов советтик мезгилде рецидивди колдонуу практикасы болгондугун белгиледи. Ал рецидивисттер үчүн жаза өлчөмү кандай аныкталат деген суроону берди.
Мамытов тактады: "Жаза кандай аныкталат? Мисалы, кылмыш үчүн беш жыл белгиленсе, рецидив үчүн мөөнөт 7,5 жыл болушу мүмкүн. Опасный жана өзгөчө опасный рецидив үчүн жаза өлчөмү кандай эсептелет?"
Эркебек Аширходжаев бул суроого жооп берип, мыйзам долбоорунда жаза катуулугун аныктоо принциптери жазылгандыгын айтты. Анын ичинде кылмыштардын саны, мүнөзү, оордугу жана кесепеттери, ошондой эле мурдагы чаралар жетишсиз болгон жагдайлар эске алынат. Рецидив үчүн жаза максималдуу мөөнөттүн жарымынан төмөн болбойт, опасный рецидив үчүн — эки үчтөн кем эмес, ал эми өзгөчө опасный рецидив үчүн — максималдуу мөөнөттүн үч төрттөн кем эмес болушу керек.
"Мисалы, кылмыш үчүн 10 жыл эркинен ажыратуу белгиленсе, рецидив учурунда адам минимум 5 жыл өтөшү керек, ал эми өзгөчө опасный рецидивде — жок дегенде 7 жыл 6 ай", — деп түшүндүрдү Ички иштер министрлигинин орун басары.
Мыйзам долбооруна ылайык, рецидивисттер үчүн пробация жана амнистия жоктугун белгилеп өтүү маанилүү. Мамытов мурда рецидивисттер атайын шарттарда кармалганын эске салып, кылмыш аткаруучу системанын кызматкерлери бул үчүн даярбы деген суроону берди.
ГСИНдин орун басары Нурлан Сарчаев тиешелүү нормалар мыйзамда бар экенин тастыктады.
"Бизде рецидивисттерди кармоо үчүн атайын участкалар бар. Бардык зарыл шарттар түзүлгөн, жана алар өзүнчө камераларда болушат", — деп кошумчалады ал.
Мамытов ошондой эле мыйзамды өзгөртүү зарылдыгы жөнүндө суроо берди.
"Учурдагы кодекстер кылмыштуулукка каршы натыйжалуу күрөшүүгө мүмкүндүк бербейт же жаза чаралары өтө жумшакпы? Неге рецидив түшүнүгү кайтарылды?" — деп тактады депутат.
Аширходжаевдин айтымында, жазаларды катуулантуу укук бузууларды алдын алуу чарасы катары зарыл.
"Эгер адам жазасын өтөп, кайрадан кылмыш кылса, демек, ал оңолгон жок. Бул мыйзам долбоору кылмышты өзүнүн адаттуу иши кылган адамдарга багытталган. Эгер кимдир бирөө үч жыл отуруп, кайрадан кылмыш кылса, анда жаза катуураак болушу керек — 5 жыл. Кылмыш үчүн 10-12 жыл отуруп, андан кийин кайрадан киши өлтүргөн учурлар болгон. Мен мындай адамдарды коомдон бөлүп коюу керек деп эсептейм", — деп жыйынтыктады Ички иштер министрлигинин орун басары.