Комитеттин төрагасы Болотбек Борбиевдин маалыматы боюнча, мыйзам долбоорунун максаты — уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшүүнүн чараларын күчөтүү жана алардын акыркы жоюлушу. Айрыкча, рецидив түшүнүгүн киргизүү жана мүлктү конфискациялоо маселелерин карап чыгуу сунушталууда.
Эскерте кетсек, 2019-жылдын 1-январынан тарта өлкөдө Жазык кодексинин жаңы редакциясында кылмыштардын рецидиви түшүнүгү жоюлган.
"Рецидив институтунун жоюлушу күтүлгөн натыйжаларды берген жок. Бул уюшкан кылмыштуу топтордун катышуучулары үчүн жоопкерчиликти алсыратты, алардын көпчүлүгү кайрадан соттолгондор, бул болсо алардын күчтөнүшүнө жана таасиринин кеңейишине шарт түздү. Азыркы учурда рецидивисттер пробацияны жана шарттуу эрте бошотулууну колдонушу мүмкүн, бул болсо биринчи жолу жоопкерчиликке тартылгандар менен теңсиз шарттарды түзөт", — деп айтылат мыйзам долбоорунун негиздемесинде.
Жаңы редакцияга ылайык, рецидив катары мурда ыктыярдуу кылмыш үчүн соттолгон адам тарабынан жасалган кылмыштар эсептелинет.
Мыйзам долбоору рецидив менен күрөшүү боюнча бир катар чараларды камтыйт:
- Рецидив учурунда жасалган кылмыштар үчүн жоопкерчиликти күчөтүү: минималдык жаза рецидив, кооптуу рецидив жана өтө кооптуу рецидив үчүн максималдык жазанын жарымы, эки үчтөн бир бөлүгү жана үчтөн бир бөлүгү болуп саналат.
- Уюшкан топтун курамында кооптуу жана өтө кооптуу рецидив учурунда жасалган кылмыштар үчүн жабырлануучунун макулдугу менен кылмыш жоопкерчилигинен бошотууга тыюу салуу.
- Рецидивди оорлатуучу жагдай катары таануу.
- Кооптуу же өтө кооптуу рецидив учурунда жасалган кылмыштар үчүн соттолгондор үчүн пробациялык көзөмөлдү жоюу.
- Рецидивисттер үчүн шарттуу эрте бошотууну жоюу.
- Уюшкан кылмыштуулукка байланышкан кылмыштар үчүн, мисалы, киши өлтүрүү, тоноо, зордуктоо жана башкалар, кооптуу же өтө кооптуу рецидив учурунда кошумча квалификациялык белгилерди киргизүү, бул болсо оор кылмыш катары квалификацияланат.
Ошондой эле, рейдерлик жана салык төлөөдөн качуу сыяктуу бир катар кылмыштар үчүн мүлктү конфискациялоону кошумча жаза катары киргизүү сунушталууда, бул болсо жарандардын кылмыш катары квалификацияланган аракеттерди жасоодогу жоопкерчилигин жогорулатуу максатын көздөйт.
Ички иштер министринин орун басары Эркебек Аширходжаев мыйзам долбоорунан айрым жоболорду алып салууну белгиледи:
- Жазык кодексинин 18-беренесине кичине маанилүүлүк жөнүндө толуктоо;
- Жазык кодексинин 50-беренесине мыйзамды мыйзамдуу аткарууда зыян келтирүү жөнүндө толуктоо.
Башкы беттеги сүрөт иллюстративдик.
