Президенттин өкүлчүлүгүнүн маалыматына ылайык, Аманкан Кенжебаев Ноокат районунун Кок-Жар айылдык аймагынан келген тургундар менен жолугушту. Жарандар жер участогунан улам келип чыккан маселелер тууралуу билдиришти, алар узак убакыттан бери чечилбей келет.
Жолугушуунун жүрүшүндө жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнө сын-пикирлер айтылды.
Ошондой эле, өкүлчүлүктүн басма сөз кызматы жергиликтүү тургундарды кабыл алуу учурунда президенттин өкүлү айыл өкмөтүнүн башчысы менен онлайн байланышып, бул маселе боюнча деталдарды тактап жаткан видеону жарыялады.
Президенттин өкүлү Кенжебаев суроо берди: «Бул маселе боюнча эмне болду?».
Бул суроого Ноокат райондук администрациясынын аппаратынын жетекчиси Абабакир Арынов төмөнкүлөрдү түшүндүрдү: «Бул келген жарандар — этникалык кыргыздар, алар биздин районго көчүп келишкен. Биз ошол учурда кандай чечимдер кабыл алынганын билбейм, бирок кандайдыр бир саясий чечим менен мындай чечим кабыл алынган жана, бул жарандардын айтымында, 20 соток жер бөлүү тууралуу токтом чыгарылган. Бирок бул жерлер айыл чарба категориясынан жашаган пункт категориясына өткөрүлгөн жок. Бүгүнкү күнгө чейин бул турак үйлөр, бул жерлер мыйзамдаштырылган жок».
Кенжебаев: «Эгер сиз азыркыга чейин аларга «кызыл китепти» (мамлекеттик акт) бербесеңиз, анда президенттин амнистиясы (жер амнистиясы жөнүндө мыйзам) боюнча сиздер аларды кабыл алууга тийиш элеңиздер. Айылдык кенештин депутаттарынын чечими болгонбу, сиздер болгону 7 соток берүүгө укуктуу экендигин?».
Абабакир Арынов: «Чечим чыккан, мурда чыккан, ооба. Айылдык кенештин чечими бар».
Аманкан Кенжебаев: «Бул чечимдин негизинде аларга туура түшүндүрүп жатам. Аларга айтам, айылдык кенештин депутаттары чечим кабыл алат. Алар: «Бүгүнкү күнгө чейин «кызыл китепти» ала албай жатабыз», - дешет, мен таң калам: президенттин амнистиясы боюнча сиздер документтерди каттоого алып, берүүгө тийиш элеңиздер. Мамлекеттик акт алдыңыздарбы?».
Жанында отургандар: «Алдык», - дешти.
Аманкан Кенжебаев: «Качан?».
Абабакир Арынов: «Жарандар алышты, алышты».
Аманкан Кенжебаев: «Эмне үчүн булар алган жок, Азизбек?».
Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы Азизбек Шамуратов: «Алардын участоктору айыл чарба категориясындагы жерлерде жайгашкан».
Аманкан Кенжебаев: «Мен айыл чарба жерин түшүнөм, бирок сиздер амнистия боюнча кабыл алууга тийиш элеңиздер».
Азизбек Шамуратов: «Алардын турак үйлөрү, фундаменттери биз тарабынан мыйзамдаштырылды, алар 7 соток алышты. Ал эми мурда, ар бирин жайгаштырганда, 20 соток берилген».
Аманкан Кенжебаев: «Эмне үчүн сиздер 20 соток бердиңиздер, эгер жер трансформацияланбаса?».
Азизбек Шамуратов: «Мурда ошондой берилген. Амнистиядан кийин мыйзамдаштырылып, берилген».
Аманкан Кенжебаев: «Түшүндүм, демек, сиздердин 20 соток берилген жерлер мыйзамсыз болуп калат».
Азизбек Шамуратов: «Ооба».
Аманкан Кенжебаев, тургундарга кайрылып: «Мына, сиздердин биринчи токтомуңуздар: сиздерге мыйзамды бузуп берилди. Азыр болсо 7 соток берилгендер — бул мыйзамдуу. Алар «кызыл китепти» алышат, мыйзам боюнча, ошондой мамлекеттик акт алышат жана пайдаланышат. Ал эми бул, башкача айтканда, шашылыш, мажбурланган иш, десек болот. Менин түшүнүгүмдө, бул мыйзамды бузуп, сиздер биринчи жолу көчүп келгенде, сиздерди кандайдыр бир жол менен жайгаштыруу үчүн жасалган. Эмне үчүн сиздер бул токтомду жокко чыгаруу чечимин чыгарган жоксуздар? Эмне үчүн мурдагы мыйзамсыз токтомду жокко чыгарган жоксуздар, адамдарды ага тааныштырып, бербей, анан жаңы чечим кабыл алган жоксуздар? Анда адамдар туура түшүнмөк. Ал эми сиздер, мурдагы токтомду жокко чыгарбай, кийин 7 соток бересиздер. Мурдагы токтомду жокко чыгарыңыздар жана адамдарды тааныштырыңыздар. Айтыңыздар: «Бул мыйзамсыз болуп чыкты, туура эмес берилди. Сиздердин токтомуңуздар жокко чыгарылды». Эмне үчүн жокко чыгарбайсыздар?
Абабакир ким — биздин акимдин орун басарыбы же аппараттын жетекчиси? Аппараттын жетекчиси. Сиздер айыл өкмөтүндө эмне болуп жатканын текшербейсиздерби? Сиздер эмне кылып жатасыздар? Неге бизге жеткирбейсиздер, адамдар менен чечпейсиздер, жергиликтүү бийлик. Бүгүнкү күндө алар мыйзамдуу 7 соток алышты, ал эми сиздердин мурдагы токтомуңуздар мыйзамсыз. Эмне үчүн сиздер аны жокко чыгарган жоксуздар? Аппараттын жетекчиси, эске алыңыз: Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы отурат, айылдык кенештин төрагасы бар — баары биргеликте чечим кабыл алыңыздар. Тургундар менен түшүндүрүү иштерин жүргүзүңүздөр».
Бул боюнча Кок-Жар айыл өкмөтүнүн башчысы Азизбек Шамуратов Turmush басылмасына түшүндүрмө берип, маселени тарыхына токтолду.
«Окуя мындай болду. Сарыканды участогунда Кок-Жар айылдык аймагында 2003-жылдын 23-ноябрында токтом чыгарылган. Этникалык кыргыздар — 55 жаранга — системалык каттоо негизинде ар бирине 20 соток жер бөлүнгөн. Алардын ичинен 12 жарандын участоктору айыл чарба жерлеринде жайгашкандыктан, системалык каттоого кирген жок, жана «Жер амнистиясы жөнүндө» мыйзамдын негизинде, жергиликтүү кенештин токтому менен, аларга дагы 7 соток берилген. Аларга мамлекеттик актылар берилген. Бул жарандар, калган жарандар сыяктуу, облус жетекчисине кайрылышкан: «7 сотокту 20 соток кылып бериңиздер». Аларга: «Калган жерди эмгек келишими боюнча иштетсеңиз болот», - деп айтылганда, алар булга макул болушкан жок», - деди ал.
