Карен Даллакян, "Мени куткар" фондунын президенти жана Россиядан келген ветеринардык врач, көптөгөн жаныбарларды куткаруу тажрыйбасына ээ, алардын арасында оор жаракат алган жана жогорку квалификациялуу жардамга муктаж болгон жаныбарлар бар. "ДОБРО Миссиясы" волонтердук программасынын алкагында ал Бишкекке келип, "Зоо Бишкек" реабилитациялык борборунда жаныбарларга бир нече хирургиялык операцияларды жүргүздү, ошондой эле жаныбарларды текшерип, жергиликтүү ветеринарлар менен өз тажрыйбасын бөлүштү.
Эң кыйын операциялардын бири 90 мүнөттөн ашык созулган жырткыч куш менен болгон. Операция жеринде жүргүзүлдү, анткени транспорттоо жаныбар үчүн чоң стресске алып келиши мүмкүн эле.
“Операция 90 мүнөттөн ашык уланганда, чыңалуу жогорулайт, жана биз анестезиялык каражаттын таасирин узартууга туура келди,” - деди ветеринар.
Карен жаныбарлардын борбордогу абалы анын үчүн жагымдуу ачылыш болгонун белгиледи.
“Мен жаныбарлардын жакшы абалына таң калдым. Менде жабайы жаныбарлар үчүн өзүмдүн пансионатым бар, жана мен адамдардын зомбулугунун кесепеттери менен көп жолу кездешем: капкан, цирк индустриясы, анда "иштебеген" жаныбарларды жок кылышат. Бул жерде мен туура тамактанууну, ылайыктуу кармоо шарттарын жана тазалыкты көрдүм, бул Бишкектеги байкоомдун негизги себеби болду,” - деп белгиледи ал.
Карен ошондой эле кыйын операцияны ийгиликтүү өткөрүү командалык иштин аркасында мүмкүн болгонун баса белгиледи. Бишкекте ал азыр ветеринардык хирургия боюнча окутуучу болгон курсташы менен жолукту.
“35 жылдан кийин мен кайрадан курсташым менен жолуктум. Жергиликтүү адистер менен биргеликте биз операцияны талаа шарттарында өткөрдүк. Ар бир мүнөт маанилүү болчу, анткени куштун анестезиядагы абалы табигый эмес болчу, бул дем алуу жана жүрөк-кан тамыр системасына чоң жүк жаратты. Бирок биз ийгиликке жеттик - куш куткарылды,” - деди Даллакян.
Ал операциядан үч саат өткөндөн кийин куштун өзүнө келе баштаганын кошумчалады.
“Ал суу ичип, үн чыгара баштады - бул орлондордун "гавкануусу" абдан кызыктуу. Бул биздин борбордун кызматкерлери менен бөлүшкөн кубанычтуу мүнөттөр болду. Мен операциядан чыккандан кийин, баары жаңылыктарды күтүштү, жакын адамын күткөндөй. Жакшы иштер дайыма жакшы жыйынтыкталат. Ар кандай тоскоолдуктарды жеңүүгө болот, биз бирге болгондо,” - деди ветеринар.
“Бардык жаныбарлар бизге жаракат алып келип түшөт. Кээде аларды үйдө кармап, кийин берүүгө чечим кабыл алган адамдар алып келишет. Калыбына келтирилгендердин көбүн биз эркиндикке чыгарабыз. Бул биздин негизги максат,” - деди ал.
Учурда борбордо 300дөн ашык жаныбарлар жана куштар бар, алар 35тен ашык түрдү көрсөтөт. Тилекке каршы, алардын көпчүлүгүн кайрадан жабайы табиятка кайтаруу мүмкүн эмес.
“Бизде канаттары жабыркаган көп жырткыч куштар, ок жеп алган түлкөлөр жана карышкырлар бар. Тилекке каршы, кээ бир жаныбарлар эч качан жабайы шарттарга кайта албайт,” - деди Шевченко.
Ал ошондой эле эки куштун борборго жакында түшкөнүн билдирди.
“Жаңы жылда бизге телефон чалып, орлан тапкандыгын билдиришти, ал, болжол менен, унаага кирип кеткен. Анда көптөгөн сынуулар жана канаттын жабыркашы бар. Экинчи кушту да катуу жаракат менен алып келишти. Орлан азыр операциядан өттү, эми биз анын өмүрү үчүн күрөшөбүз. Алдыда узак калыбына келтирүү процесси бар,” - деп түшүндүрдү директор.
Анын айтымында, россиялык ветеринардын келиши борбор үчүн чоң колдоо болду.
“Бардыгы абдан тез болду. Биз Россотрудничествого кайрылдык, алар бизди колдошту. Андан кийин Россиянын "Добро.рф" ассоциациясы ишке киришип, тажрыйбалуу адисти алып келди. Мындай кыйын операцияларды өтө аз ветеринарлар жасашат, айрыкча куштар жөнүндө сөз болгондо,” - деп кошумчалады Шевченко.
Борбор кызматташтык боюнча меморандумга кол койду жана туруктуу тажрыйба алмашууну пландаштырууда.
Россиянын Кыргызстандагы Россотрудничество өкүлчүлүгүнүн орун басары Анастасия Брайловская кесиптик өз ара аракеттенүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи.
“Бизге бул тажрыйба алмашуу кызыктуу. Бул сейрек жана Кызыл китепке киргизилген жаныбарларга жардам берет, ошондой эле алардын тамактануусу жана реабилитациясы боюнча сунуштарды берет. Биздин негизги максат - жаныбарды зынданда калтырбоо, аны дарылоо, социализациялоо жана мүмкүн болсо, жабайы табиятка кайтаруу,” - деди ал.
“Биринчи суткалар операциялардын ийгиликтүү өткөнүн көрсөтүп турат: куштар тирүү, суу ичип, тамак жеп жатышат. Бирок алдыда дагы көп күндөр жана апталар байкоо жана реабилитация бар,” - деп кошумчалады Брайловская.
Россотрудничество "ДОБРО Миссиясы" программасы келечекте да улантыларын белгиледи.
Кэпшн-видео биздин Telegram-каналда жеткиликтүү. Видеонун автору - Елизавета Близнюк
