Верховдук сотто сот системасынын киберкоопсуздугу боюнча маселелер талкууланды
Инара Гилязетдинова, Жогорку Соттун судьясы жана санариптештирүү боюнча жумушчу топтун төрайымы, маалыматтын агып кетиши, IT системаларына кирүүнү башкаруу, жумушчу орундарды коргоо, видеокөзөмөл системалары, ошондой эле физикалык кирүүнү контролдоо жана инциденттерге жооп берүү боюнча бир катар маанилүү маселелерди көтөрдү.
Жыйындын жүрүшүндө ар кандай ыйгарым укуктуу органдар жана кызмат адамдары арасында ыйгарым укуктарды жана жоопкерчиликтерди так бөлүштүрүүнүн жетишсиздигине көңүл бурулду.
Иштеп жаткан адамдардын аракеттерин ачык эсепке алуу, кирүүнү контролдоо жана маалыматты көчүрүү, ошондой эле инциденттерге жооп берүү, резервдик көчүрмө алуу жана маалымат базаларынын бүтүндүгүн камсыз кылуу боюнча эффективдүү механизмдерди түзүү зарылдыгы белгиленди. Межведомстволук кызматташтык, конфликттерди чечүү жана купуялыкты сактоо маселелери да маанилүү болуп калды.
Жогорку Соттун төрага кеңешчиси Руслан Мырзалимов, гибриддик коркунучтардын көбөйүшү шартында сот системасынын киберкоопсуздугу институттук жана конституциялык кепилдиктердин ажырагыс бөлүгү болуп, соттун көз карандысыздыгына жана сот процесстин катышуучуларынын укуктарын коргоого түздөн-түз таасир этээрин белгиледи.
«Сот бийлигинин көз карандысыздыгы судьялардын уюштуруу жана функционалдык автономиясын гана эмес, сот иши менен байланышкан маалыматты коргоону да камтыйт. Санариптештирүү шартында сот системаларына уруксатсыз кийлигишүү иштердин жүрүшүнө таасир этүү, судьяларга тышкы басым көрсөтүү шарттарын түзүү жана коомдун сот чечимдерине болгон ишенимин жок кылуу мүмкүн», — деди ал.
Ошентип, киберкоопсуздук соттун көз карандысыздыгынын принципинин негизги кепилдиги болуп, санарип инфраструктура аркылуу жашыруун таасир этүүнү алдын алат.
Мырзалимовдун айтымында, сот системасынын киберкоопсуздугун юридикалык жана институттук көз карандысыздык кепилдиги катары караш керек, ал эми техникалык элемент катары эмес.
Президенттин мамлекеттик башкаруунун кийинки санариптик трансформациясы боюнча жарлыгына ылайык, «Адилет сот» маалыматтык технологияларынын материалдык-техникалык базасы «Тундук» ААКна өткөрүлдү.
Натыйжада, «Тундук» санарип инфраструктурасынын оператору катары сот системаларынын маалыматтык системаларынын туруктуу иштешин камсыз кылуу, сот маалыматтарын коргоо жана киберинциденттерге каршы күрөшүү боюнча милдеттерди аткарууга милдеттендирилди. Компания маалыматтын коопсуздугун, маалыматтык ресурстарды үзгүлтүксүз иштетүүнү камсыз кылууга жана сот департаменти жана башка мамлекеттик органдар, анын ичинде Генералдык прокуратуранын укук башкармалыгы менен кызматташтыкта ачык мониторинг системасын түзүүгө кепилдик бериши керек.
ГУ «Укук» өкүлү бар болгон инфраструктуранын иши үзгүлтүксүз улантыларына ишеним билдирди.