Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму (ДССУ) мектептерде ден-соолукка пайдалуу жана тең салмактуу тамактануу боюнча глобалдык сунуштарды биринчи жолу жарыялады, деп билдирет БУУнун жаңылыктар кызматы.
Жаңы жетекчилик принциптерине ылайык, ДССУ мектептерде туура тамактануунун маанилүүлүгүн баса белгилеп, балдардын өмүр бою ден-соолукка пайдалуу тамактануу адаттарын калыптандыруудагы ролун белгилейт.
Балдардын ашыкча салмак жана семирүү көйгөйү дүйнөлүк масштабда өсүп жатат, ошондой эле тамактануу жетишсиздиги дагы олуттуу көйгөй болуп калууда.
2025-жылга чейин балдардын семирүү учурлары жетишсиз салмактын жоголушунан ашып кетет деп болжолдонууда.
Статистика боюнча, өткөн жылы 10% балдар жана өспүрүмдөр семирүүдөн жабыркаган, ал эми ар бир бешинчи бала, бул 391 миллион, ашыкча салмакка ээ болгон. Мындан тышкары, ДССУнун акыркы отчету боюнча, дүйнө жүзү боюнча 800 миллиондон ашык адам, ошондой эле ар бир алтынчы боюнда бар аял диабет менен жабыркайт.
2025-жылдын октябрь айына карата 104 ДССУ мүчө мамлекеттери мектептерде ден-соолукка пайдалуу тамактануу саясатын киргизишкен, бирок алардын ичинен болгону 48и жогорку деңгээлдеги кант, туз же зыяндуу майларды камтыган азыктарды маркетингдөө боюнча чектөөлөрдү киргизишкен.
Мектептеги тамактануу чөйрөсү балдардын тамактануу адаттарын калыптандырат, алар өз убагында билим берүү мекемелеринде көп убакыт өткөрүшөт.
ДССУ
ДССУнун башкы директору Тедрос Аданом Гебреисус: «Балдар мектепте алган тамак-ашы жана аларды курчап турган чөйрө, алардын билим берүү жетишкендиктерине олуттуу таасир этүүчү жана ден-соолук менен бакубаттыкка узак мөөнөттүү кесепеттерге ээ болушу мүмкүн» деп белгиледи. Ал ошондой эле мектептерде туура тамактануу оорулардын алдын алууда жана ден-соолукка пайдалуу чоңдордун калкын калыптандырууда маанилүү роль ойнойт деп кошумчалады.
ДССУ балдар үчүн ден-соолукка пайдалуу азыктар жана ичимдиктердин жеткиликтүүлүгүн арттырууга, бир эле учурда ден-соолукка зыяндуу тамак-аштын санын азайтууга чакырат. Бул канттын, трансмайлардын жана туздун мазмунун азайтууну, ошондой эле бүтүн дандардын, жемиштердин, жаңгактардын жана буурчактын үлүшүн көбөйтүүнү билдирет.
Жаңы сунуштарды ишке ашыруу үчүн ДССУ мамлекеттерге техникалык колдоо көрсөтүп, тажрыйба алмашып, башка кызматташтык формаларын өнүктүрөт.
- Мурда маалымдалгандай, Кыргызстанда бир кичинекей класстын окуучусунун тамактануусуна күнүнө 14 сом бөлүнөт. Бишкекте бул сумма мэриянын бюджетинен 22 сомду түзөт, ал эми Ошто — 15 сом.
