Юстиция министрлиги Жогорку Кеңеште талкуулоо үчүн мыйзам долбоорун сунуштады.
Учурда Жогорку Кеңеште адвокаттык ишмердүүлүк жана мамлекеттик юридикалык жардам системасы (ГГЮП) боюнча бир нече мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу мыйзам долбоору каралууда. Документтин негизги максаты юридикалык кызматтарды санариптештирүү, Юридикалык жардам кызматынын структурасын жакшыртуу жана өлкөнүн аймактарында адвокаттардын жетишсиздиги маселесин чечүү.
Түшүндүрмө жазуусунда айтылгандай, мыйзам долбоору жарандар үчүн юридикалык жардамдын жеткиликтүүлүгүн жакшыртууга, бюрократияны жоюуга жана мамлекеттик ресурстарды натыйжалуу пайдаланууга багытталган.
Санариптештирүү жана интернетте юридикалык кызматтарга жетүү
Сунушталган өзгөртүүлөрдүн маанилүү аспекттеринин бири ГГЮП системасынын алкагында процессуалдык документтер үчүн электрондук реестр түзүү болуп саналат. Адвокаттарга автоматташтырылган маалыматтык система аркылуу санариптик көчүрмөлөр форматында отчетторду жана документтерди берүү сунушталат.
Иштеп чыгуучулар бул жаңылык:
- документ жүгүртүүнү жеңилдетет,
- адвокаттарга төлөмдөрдү тездетет,
- жүйөнүн ачыктыгына өбөлгө түзөт,
- кагаздын санын азайтат жана адам факторун төмөндөтөт.
Адвокаттар жүктөлгөн электрондук документтердин тактыгына жооп беришет, бул юридикалык кызматтарды төлөө тартибин өзгөртүүнү талап кылат.
Райондордун бөлүмдөрүн жоюу жана координаторлордун санын кыскартуу
Мыйзам долбоору Юридикалык жардам кызматынын структурасынан райондук бөлүмдөрдү алып салууну жана консультациялык кызмат көрсөтүү үчүн онлайн платформаларга өтүүнү сунуштайт.
Иштеп чыгуучулар бул системанын санариптик инфраструктурага ээ экендиги менен негиздешет: өлкөдө ГГЮП автоматташтырылган маалыматтык системасы иштейт, ал төмөнкүлөрдү камтыйт:
- онлайн-консультациялар,
- жарандардын кайрылуулары үчүн CRM системасы,
- 114 номериндеги ысык линия,
- адвокаттардын сот жана укук коргоо органдары менен электрондук өз ара аракеттенүүсү.
Иш жүктөмүн талдоо олуттуу дисбаланс бар экенин көрсөттү: аймактардагы кызматкерлер ашыкча жүктөлгөн, ал эми борбордук аппарат негизинен уюштуруу маселелери менен алектенет. Ошондуктан сунушталууда:
- координаторлордун 15 вакансиясын кыскартуу,
- облустук деңгээлде 27 кызматкерди сактоо,
- кризистик аймактарда ГГЮП адвокаттарын жайгаштыруу үчүн 18 кеңсени бошотуу.
Адвокаттар үчүн локализацияланган лицензия түзүү
Мыйзам долбоорунун дагы бир маанилүү моменти — ГГЮП системасында иштеген адвокаттар үчүн локализацияланган лицензияны киргизүү. Бул лицензия адвокаттарга коргоочулар жетишпеген белгилүү географиялык аймактарда иш жүргүзүүгө мүмкүндүк берет.
2025-жылдын башындагы маалыматтар боюнча:
- өлкөдөгү адвокаттардын саны 3591,
- ГГЮП системасында 464 адвокат иштейт,
- айрым райондордо ГГЮП адвокаттары жок (мисалы, Тогуз-Торо, Кара-Куль, Жумгал, Ак-Талаа),
- 26 локацияда бар болгону 1-2 адвокат бар.
Инициаторлор жаңы лицензия юридикалык жардамга муктаж болгон жерлерге адвокаттарды жөнөтүүгө мүмкүндүк берет деп эсептешет, ошентип өлкө боюнча коргоого тең жетүүнү камсыз кылышат.
Адвокаттардын өзүн-өзү башкаруу укуктарын кайра карап чыгуу
Мыйзам долбоору ошондой эле ГГЮП жана адвокатура боюнча мыйзамдар арасындагы карама-каршылыктарды жоюп, адвокатуранын юридикалык кызматтардын сапат стандарттарын иштеп чыгуу боюнча укуктарын тактайт.
Мындан тышкары, адвокаттар кеңешине мүчөлүк төлөмдөрдүн өлчөмүн аныктоо укугун берүү сунушталууда, азыркы учурда бул төлөмдөр адвокаттардын съезди тарабынан белгиленет. Иштеп чыгуучулар бул чечимдерди тез кабыл алуу үчүн зарыл экенин белгилешет, анткени съездди чакыруу убакытты жана ресурстарды талап кылат.
Сравнительный анализ показывает, что членский взнос в Кыргызстане составляет всего 2400 сомов в год (27 долларов), что является одним из самых низких показателей в мире. Для сравнения, средний мировой уровень составляет около 512 долларов в год. Разработчики отмечают, что размеры взносов могут изменяться как в сторону повышения, так и снижения, в зависимости от экономической ситуации и доходов адвокатов.
Адвокаттардын жоопкерчилигин ийкемдүү жөнгө салуу
Ошондой эле адвокаттын конкреттүү иште катышуусун убактылуу токтотуу үчүн негиздерди тактоо сунушталууда, бул адвокаттын ишмердүүлүгүн толук токтотпостон. Авторлордун пикири боюнча, бул башка иштер боюнча кардарлар үчүн терс кесепеттерди алдын алууга мүмкүндүк берет жана системаны адилеттүү кылат.
Фото www
