Бишкекте төрөлгөн жана балалыгынын бир бөлүгүн Чолпон-Атадагы Ысык-Көлдүн кооз жээгинде өткөргөн Айдай Чолпонкулова учурда Калифорнияда жашайт.
Turmushтун кабарчысы берген суроолорго Айдай төмөндөгүдөй жооп берди.
— Өзүңүз тууралуу айтып берсеңиз, АКШда эмне менен алектенесиз?
— Мен Айдай Чолпонкулова, 24 жаштамын. Менин туулган шаарым — Бишкек, ал эми Чолпон-Атада чоңойгом. Азыр Калифорниянын Кремний өрөөнүндө жашайм. Менин негизги өнөктөшүм менен биргеликте технологияларды жана мобилдик тиркемелерди иштеп чыгуучу долбоорлор менен алектенебиз. Биздин негизги долбоорлорубуздун бири — психикалык ден соолукту колдоо үчүн жасалма интеллектти колдонгон платформа. Ал маалыматтарды талдоо, жеке өзгөчөлөнгөн өз ара аракеттешүү моделдери жана онлайн-чат-терапияны камтыйт. Биздин максат — адамдарга өздөрүн жакшыраак түшүнүүгө жана психикалык ден соолугуна кам көрүүгө жардам берүүчү жогорку технологиялуу жана адамгерчиликке негизделген продуктуну түзүү.
— Сиз окуп жатасызбы же окууну аяктадыңызбы?
— Азыр мен «бизнес-администрирование» адистиги боюнча окуумду аяктап жатам. Мурда New York Film Academyда кино өндүрүшү боюнча окугандан кийин, University of Massachusetts Amherstке которулуп, онлайн форматта окуумду улантуудамын.
— Кыргызстанда кайда окугансыз жана карьераңыз үчүн багытты кантип тандагансыз?
— Мен Кыргыз улуттук университетинде Жусуп Баласагындын атындагы клиникалык психология адистиги боюнча билим алдым. Ошондой эле Гапар Айтиев атындагы Улуттук искусство музейинде жана Чолпон-Атадагы Тарыхый-мәдениет музейинде иштедим. Менин искусство менен байланышкан апам бала кезимден бери маданиятты жана мурасымдын баалуулугун үйрөнүүгө шыктандырып келген.
— АКШдагы жолуңуз кандай башталды жана аны кандай баалайсыз?
— Менин АКШдагы жолум классикалык «америкалык кыялы» катары сүрөттөлүшү мүмкүн: биринчи кезекте кыйынчылыктар болду, андан кийин дагы да кыйын болду, бирок акырындык менен жеңилдей баштады. Бул жерде так максатка ээ болуу, стратегиялык ой жүгүртүү жана иштерди кийинкиге калтырбоо маанилүү.
— АКШда жана Кыргызстанда окуу арасында кандай айырма бар?
— Бул конкреттүү окуу жайга жараша болот. Мен ар кандай университеттерде окуп, ар түрдүү окуу ыкмаларын көрдүм. Бирок Кыргызстандагы билим берүү жакшы негиз берет деп эсептейм. Мен мындай фундаментке ээ болгонума сыймыктанам — бул чындап эле кийинки этаптарда жардам берет.
— Сизди Нью-Йорк штатынан «Miss Earth USA 2026» конкурсуна катышууга эмне түрткү берди?
— «Miss Earth USA» конкурсуна катышуу мен үчүн горизонтторумду кеңейтүү жана жаңы тажрыйба алуу мүмкүнчүлүгүн берди. Бул конкурс экологиялык инициативаларга, туруктуу өнүгүүгө жана социалдык жоопкерчиликке басым жасайт — бул баалуулуктар мага жакын.
Мындан тышкары, конкурс каржылоону жана өнүгүүнү камсыз кылуу мүмкүнчүлүктөрүн берет, бул мен үчүн маанилүү ресурс. Мен Лига Плюща мектептеринин бирине магистратурага кирүүнү пландап жатам жана портфолиомду активдүү иштеп жатам, ошондуктан бул конкурска катышуу менин академиялык жолума мыкты кошумча болду.
— Конкурска катышуудан кандай тажрыйба алдыңыз?
— Бул коомдук сүйлөө жана өзүмдү көрсөтүү жаатында баа жеткис тажрыйба болду. Чектелген даярдык убактысына карабастан, мен өз идеяларымды так формулациялап, аудиторияга жеткире алдым. Мен финалда өзүм менен сыймыктандым, сыйлык албасам да. Нью-Йорк штатынан жана кыргыз коомчулугунан өкүл болуу чоң ардак болду. Мен кыргыз улуттук кийимин жана маданиятын көрсөтүү үчүн гала-фандрайзингди тандап, бул иш-чаранын форматын бузбай, органикалык түрдө жасадым.
— Даярдык учурунда кандай кыйынчылыктарга туш болдуңуз?
— Интроверт катары, мен жалгыздыкта убакыт өткөрүүнү баалайм, ошондуктан адаттагы ритмимден чыгуу кыйын болду. Конкурс толук өзүн арноону талап кылат: эрте машыгуулар, катуу график жана минималдуу эс алуу. Юмор менен айта турган болсом, мен үчүн коомдук жерде эмоцияларды көрсөтүү адаттан тыш болду. Конкурстан кийин мен трансляцияда дээрлик күлбөгөнүмдү байкадым. Бул биздин маданиятка байланыштуу деп ойлойм, анткени бизде күлкү эмоцияларды чын жүрөктөн көрсөтүүнүн белгиси катары кабыл алынат, милдеттүү элемент катары эмес. Мен бул нерсеге тынч карайм жана бул жөндөмдү өнүктүрүү керектигин түшүнөм.
— Конкурс учурунда шектенүүлөр болду беле?
— Мен тынчтыкты сактоого жана паникага берилбөөгө аракет кылам. Мурда мен перфекционист болчумун жана деталдарга көп энергия сарптачумун. Убакыттын өтүшү менен мен маанилүү принципти түшүндүм: баарын идеалдуу кылуу шарт эмес, негизгиси — баштаган ишти аягына чыгаруу. Мен күчтүү ички колдоого ээ адам болууга умтулам жана бул нерсени жаш аялдарга өткөрүп бергим келет: өзүңөргө ишенгиле, принциптериңерге берилгиле жана обстаклдарга карабастан өз жолуңарды улантыңыздар.
— Биздин окурмандарыбызга эмне айткыңыз келет?
— Мен өз окуямды окуган ар бир адамга ыраазычылык билдирем. Бардыгына жаңы нерселерди сынап көрүүгө, өз күчүнө ишенүүгө жана чоң же кичине жетишкендиктерден ырахат алууга чын жүрөктөн каалайм. Ар бир күн сиздин кыялыңызга кадам болсун. Turmush редакциясына өз тажрыйбам менен бөлүшүүгө мүмкүнчүлүк бергенине ыраазычылык билдирем.
Галерея: Айдай Чолпонкулова.
