Нарколог дарыгер мамлекеттик реабилитация программаларынын жоктугуна көңүл бурду
Бишкекте наркотикке көз каранды адамдар үчүн жеке реабилитация борборлорунун массалык жабылышы байкалууда. Бул тууралуу Батма Эстебесова, психиатр-нарколог жана "Социум" коомдук бирикмесинин директору социалдык тармактарда билдирди.
Ал жабылыш себептери өтө олуттуу экенин белгиледи: бул кабыл алынгыс дарылоо ыкмалары, зомбулук, кемсинтүү жана профессионалдык медициналык жактан мамиле жоктугу.
"Муну талашууга болбойт. Зомбулук дарылоо эмес! Эми көз каранды адамдарга жана алардын үй-бүлөлөрүнө эмне кылыш керек?" - деп риторикалык суроо берди.
Эстебесова өлкөдө мамлекеттик реабилитация программалары жок экенин эске салды.
"Тек гана кыска мөөнөттүү детоксикация бар. Калдыктардан коркуу менен кайрылууга болорлук бир нече жеке борборлор калды. Андан кийин эмне? Боштук. Ооба, жабык борборлордо башкаруу медициналык билимсиз, мурда көз каранды адамдар тарабынан жүргүзүлгөн. Ооба, ыкмалар катуу, кээде ашыкча зомбулук менен болгон. Бирок бул шарттарда наркотикке көз каранды адамдар алсыз болсо да ремиссияга жетишкен. Алардын көбү наркотиктерди колдонушкан жок. Ата-энелери балдарынын кайда экенин жана алардын тирүү экенин билишкен. Эми болсо аларды жөн эле көчөгө таштап, ошол эле чөйрөгө, ошол эле заттар менен, эч кандай колдоо жок, кайра кайтарып беришти.
Кээ бирлери бактылуу болушту: ата-энелери аларды калган борборлорго жайгаштыра алышты. Биз зомбулук жана катаалдык колдонулган, ошондой эле укуктар бузулган мекемелерди жабышыбыз керек. Биз зомбулук үчүн жаза берүүгө милдеттүүбүз. Бирок боштукту калтырууга укугубуз жок. Көз каранды болуу - бул ооруу, кылмыш эмес. Реабилитация - бул изоляция эмес, профессионализмди талап кылган узак жана татаал процесс. Эгер мамлекет жеке борборлорду жабып жатса, ал альтернатива сунушташы керек.
- Мамлекеттик реабилитация борборлору кайда?
- Узак мөөнөттүү коштоп жүрүү программалары кайда?
- Психиатрлар, наркологдор, психологдор, социалдык кызматкерлер кайда?
- Азыр паникада болгон үй-бүлөлөр үчүн колдоо кайда?
Бүгүнкү күнү шок абалында болгондор ата-энелер гана эмес. Көптөгөн жана жүздөгөн адамдар, эгерде аларды көзөмөлдөбөсө, кайрадан наркотиктерге кайтып, ар кандай жоготууга учурап же түрмөгө түшүп калышы мүмкүн.
Бул критикалык абал жогорку наамдарды эмес, дарыгерлер, укук коргоочулар, коомдук уюмдар жана өз үй-бүлөлөрүнүн катышуусунда тез арада диалог жана чечимдерди табууну талап кылат. Борборлорду жабуу оңой. Бирок өмүрдү сактоо - бул чоң жоопкерчилик", - деп жыйынтыктады Батма Эстебесова.
Сүрөт www
