Омбудсмендин кызматкерлери чет элдиктерди кармоо борборуна кыйынчылык менен киришти. Мына, эмне көрүштү

Кыргызстандын омбудсмени Жамиля Джаманбаева Чүй облусундагы убактылуу кармоо борборунда кармалган чет өлкөлүк жарандардын кармоо шарттарына көңүл бурду. Бул тууралуу омбудсмен институтунун басма сөз кызматы билдирди.

Борбор мурдагы Ганси аскер бөлүгүнүн базасында, "Манас" аэропортунун жанында жайгашкан.

Джаманбаева мамлекеттик органдарды Кыргыз Республикасынын "Акыйкатчы (омбудсмен) жөнүндө" Конституциялык мыйзамын сактоого жана анын институтунун кызматкерлеринин ишине тоскоол болбоого чакырды.

Институттун кызматкерлерине убактылуу кармоо борборуна кирүүгө эки жолу тыюу салынды, бул анын айтымында, мажбурлап кармоо жайларына тоскоолсуз кирүүнү кепилдеген мыйзамга каршы келет жана мындай кирүүгө тыюу салгандыгы үчүн жоопкерчилик белгиленет.

Омбудсмен институту кайталанган тыюуларды борбордогу укуктардын бузулушуна көрсөтүп турган тынчсыздандыруучу сигнал катары карайт.

2022-жылдын 28-октябрында институттун кызматкерлери кармалгандардын укуктарын мониторинг жүргүзүү үчүн келишкен, бирок аларга кирүүгө тыюу салынды. Натыйжада акт түзүлүп, Башкы прокуратурага жөнөтүлдү. Аскер прокуратурасы, өз кезегинде, мыйзам бузууларды жоюу боюнча сунушту баштады.

Акырында, бул мыйзам бузуулар үчүн жооптуу адамга дисциплинардык айып пул салынды.

Институт 2025-жылдын 3-ноябрында борбордо мониторинг жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк алды.

Текшерүүнүн натыйжасында чет өлкөлүк жарандардын кармоо шарттарында жана укуктарын сактоодо олуттуу кемчиликтер аныкталды.

Текшерүү учурунда борбордо 160 адам болгон. Санитардык жана гигиеналык шарттар канааттандырарлык эмес деп табылды. Бөлмөдөгү даараткана жабык, ал эми сыртта үч биотуалет гана орнотулган.

Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.



Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.



Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.



Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.

Маалыматка ылайык, имарат эки блоктон турат, анда жылуулук жок. Бөлмөлөрдө кондиционерлер орнотулган, бирок алар төрт бөлмөдө гана иштейт, калган бөлмөлөр муздак бойдон калууда. Сыртта жайгашкан душтар кустардык ыкма менен, чатырларды эске салгандай, курулган.


Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.



Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.
Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.



Омбудсмен институтунун басма сөз кызматынын сүрөтү.

Мындан тышкары, кармалгандар тамакты сыртта даярдашат, штаттык ашпозчу болгонуна карабастан.

Бул жооптуу адамдардын тамактанууну камсыз кылуу боюнча милдеттерин аткарбай жатканын көрсөтөт.

Ошондой эле чет өлкөлүктөр юридикалык жардамга жана байланыш каражаттарына кирүүгө мүмкүнчүлүк алышпайт, анткени алардын мобилдик телефонлору алынган, ал эми башка байланыш каражаттарын колдонууга тыюу салынган. "Кармалгандар адвокаттар, туугандар жана котормочулар менен байланышууга мүмкүнчүлүк алышпайт", - деп белгилейт омбудсмен, бул алардын Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 61-беренесине жана "Мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам жөнүндө" мыйзамдын 13-1-беренесине каршы келет.

Мониторингдин жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетине көйгөйлөрдү жоюу боюнча комплекстүү чараларды сунуштаган расмий кайрылуу жөнөтүлдү.

2025-жылдын декабрында институт кармалгандардын адвокаттарынан кайрылуу алды, андан кийин кызматкерлер кайрадан борборго барышты.

Бирок, бул жолу да аларга арыз ээлери менен жолугууга жана мониторинг жүргүзүүгө тыюу салынды. Контрольно-пропускной пунктта кошумча уруксат талап кылынды. Натыйжада акт түзүлүп, Башкы прокуратурага жөнөтүлдү.

Бул боюнча омбудсмен институту Ички иштер министрлигине акыйкатчынын мыйзамдуу ишмердүүлүгүнө тоскоол болуп жаткан кызматкерлерге чара көрүүнү жана убактылуу кармоо борборунун ишин ачык кылууну өтүнүп кайрылды.