Кыргызстанда мас абалында унаа айдоо үчүн жоопкерчиликти күчөтүү пландалууда

Жогорку Кеңештин профилдик комитетинин жыйынында Кыргыз Республикасынын Ички иштер министринин орун басары Октябрь Урмамбетов жол кыймылынын коопсуздугуна байланыштуу бир нече мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча сунушун сунуштады. "Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо боюнча мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" жаңы мыйзам долбоору 2021-жылдын 7-декабрындагы президенттин № 548 жарлыгына ылайык иштелип чыккан жана жол кырсыктарынын санын жана алардын оор кесепеттерин азайтууга багытталган.

Сунушталган өзгөртүүлөр Кылмыш кодексине, Кылмыш-процессуалдык кодекске, укук бузуулар кодексине жана "Кыргыз Республикасындагы жол кыймылы" мыйзамына тиешелүү. Негизги максат - алкоголь, наркотиктер же башка мас кылуучу заттардын таасиринде болгон айдоочулар үчүн жоопкерчилик чараларын күчөтүү.

Жыйында сунушталган чаралар жолдордо коопсуздукту жогорулатууга жана укук бузууларды алдын алууга багытталгандыгы баса белгиленди. Айрыкча, эгерде мас абалда жол кыймылынын эрежелерин бузуу оор кесепеттерге, анын ичинде адамдардын өлүмүнө алып келсе, жоопкерчиликти күчөтүү пландалууда. Мындай учурларда мыйзам долбоору жабырлануучулар менен тынчтыкка келүү аркылуу кылмыш жоопкерчилигинен бошотуу мүмкүнчүлүгүн четке кагат жана мындай кылмыштар үчүн соттолгондорго пробацияны колдонууга тыюу салат.

Мындан тышкары, мыйзам долбоору жол кыймылынын эрежелерин бузгандарга кошумча жаза белгилөөнү милдеттендирет. Ошондой эле, укук бузуу үчүн жазаларды аткаруунун жаңы механизмин киргизет, ал айдоочулук күбөлүктөрдү алуу, сактоо жана кайтаруу тартибин так аныктайт.

Укук бузуулар кодексине мас абалда унаа айдоо үчүн санкцияларды күчөтүү боюнча өзгөртүүлөр киргизилет, анын ичинде административдик камактын максималдуу мөөнөтүн 20 күнгө чейин узартуу.

Мындан тышкары, фото- жана видеокамералардын иштөө зоналарында орто ылдамдыкты ашыруу үчүн жоопкерчилик киргизүү пландалууда, ошондой эле медициналык текшерүүдөн өтүүдөн баш тарткандыгы үчүн жаза күчөтүлөт.

Мыйзам долбоору ошондой эле айдоочулук күбөлүктү убактылуу алып коюу жана жол кыймылынын эрежелерин билүү боюнча экзамендерди кайра тапшыруу мүмкүнчүлүгүн сунуштайт.

Жол кыймылы жөнүндө мыйзамга транспорт каражаттарынын ээлеринин каттоо жана кайра каттоо боюнча милдеттерин аныктаган жаңы терминдер киргизилет, ошондой эле каттоодон баш тартуунун негиздери. Катталбаган унааларды пайдаланууга тыюу салынат. Айдоочулук укуктарын алуу шарттары, жаш курак чектөөлөрү жана айдоочулук стаж талаптары такталат.

Мындан тышкары, мыйзам долбоору мопеддерди механикалык транспорт каражаттарына теңестирүүнү, алардын милдеттүү каттоосун жана аларды башкаруу үчүн "А" категориясындагы айдоочулук күбөлүктүн болушун талап кылууну сунуштайт. Иштеп чыгуучулар бул чаралар мопед ээлеринин дисциплинасын жогорулатат жана жолдордогу жалпы абалды жакшыртат деп эсептешет.