Бишкектеги ден соолукту чыңдоо борборунун дарыгерлери анемияны алдын алуу, анын белгилери, себептери жана тең салмактуу тамактануунун мааниси тууралуу маанилүү маалыматтарды бөлүштү.
Анемия гемоглобиндин деңгээлин жана/же кандагы эритроциттердин санын төмөндөтүү менен мүнөздөлөт, бул организмдин ткандарына кычкылтек жеткирүүгө терс таасирин тийгизет. Диагноз эркектерде гемоглобин 130 г/л төмөн жана аялдарда 115 г/л төмөн болгондо коюлат, ал эми балдарда нормалар жашка жараша өзгөрөт.
Анемиянын себептери ар кандай абалдар болушу мүмкүн, анын ичинде жаралар, ашказан-ичеги трактындагы полиптер, бөйрөктүн хроникалык оорулары, онкологиялык жана инфекциялык оорулар, ошондой эле гельминтоздор. Оорунун оордугу гемоглобиндин төмөндөшүнүн деңгээли менен аныкталат.
Анемияны алдын алуу үчүн дарыгерлер медициналык текшерүүлөрдү үзгүлтүксүз өткөрүп, кан анализдерин тапшырып, кан жоготууга алып келиши мүмкүн болгон хроникалык ооруларды убагында дарылоону сунушташат.
Алдын алууда тамактануу да маанилүү роль ойнойт. Гемоглобинди синтездөө үчүн зарыл болгон темир организмге эки формада кирет:
Гемдик темир — жаныбарлардан алынган азыктарда: эттин субпродуктыларында, кызыл этте, куштарда жана жумурткада болот. Ошондой эле, 28 г порцияда күндөлүк норманын 19%ын камсыз кылган шоколад жакшы булак болуп саналат.
Негемдик темир — өсүмдүк азыктарында: жашылчаларда, жаңгактарда жана буурчактарда кездешет. Аны сиңирүү 5–12%ды түзөт, ал эми гемдик темир 14–18%ды түзөт.
Веган же вегетариандык тамактанууга өтүп жаткан адамдар үчүн темирдин пайдалуу булактарына гречка, нут, гранат, киноа, буурчак жана шпинат кирет. Адистер темирге бай азыктарды витамин С булактары менен бириктирүүнү сунушташат, анткени бул сиңирүүнү жогорулатат жана кальций бар азыктар менен бирге жеп алуудан качыш керек.
Аделя Клычева
