Алманбет Зайиров, 42 жаштагы педагог, өзүнүн окуу аудиториясынан тышкары, баня ритуалдарынын устаты катары белгилүү болуп, жөнөкөй баняга барууну руханий тазалануу процессине айлантат.
Алманбет баняга болгон сүйүүсүн маркум досу, белгилүү спортчу Осмоналы Караевден мурас катары алган. Ал ага парды баалоону, тазалыкты сактоону жана бул процессин ички маданиятын түшүнүүнү үйрөткөн. «Алгач мен жөн гана эшикти кармап турчумун, андан кийин жогорку текчелердеги ысыкты өткөрүүнү үйрөндүм. Досум чарчаганда, мен аны алмаштырчумун. 2009-жылдан бери биз баняда жума ичинде көп убакыт өткөрчүбүз», - дейт ал.
Зайировдун пикири боюнча, Ошто пар культурасы башка региондорго караганда кыйла жогору. Процесс адамдар келгенге чейин парнааны идеалдуу абалга жеткирүү менен башталат.
Ошто баняларда өзгөчө иерархия жана жүрүм-турум эрежелери бар:
- Ысыктык катмары. Пар 3-4 деңгээлге бөлүнөт, жана ар бир адам өзүнүн ден соолугуна жараша бийиктигин тандайт. Эгер оор болсо, төмөн түшүү — уят эмес, акылдуулуктун белгилөөсү.
- Устаттын авторитети. Келгендер парщиктин көрсөтмөлөрүнө баш ийишет, ал Ошто жөн гана кызмат кылбай, процессти башкарган адам.
- Пар ырахат алып келиши керек. «Кээ бирлери адамдарды күйгүзүп, челек менен суу куюп, өздөрү болсо суук суу ичип, аман калууга аракет кылышат. Бул туура эмес. Пар ырахат болушу керек, азап эмес», - деп баса белгилейт Зайиров.
Галерея: Алманбет Зайиров. Ош шаары.
Алманбет өзү дарыгер эмес деп эсептесе да, ал жылдар бою топтолгон тажрыйбасын бөлүшөт. Анын ыкмасы — парды акырындык менен киргизүү. Ал сууну «граммдап» берет, адамдардын санына жана алардын абалына жараша. Ысыктык, анын пикири боюнча, күйгүзбөшү керек, «сөөккө чейин кириши керек».
Биринчи айлануу: буттарга суу берүү.
Экинчи жана үчүнчү айлануулар: парды акырындык менен көбөйтүү.
Агымдын кыймылы: пар «денеге сиңиши» үчүн жумшак, курчап турган кыймылдар.
Банядан кийин муздак сууга чумкуруу керекпи деген талкуулар уланууда. Алманбет эки дарыгердин баняда бул тууралуу талкуулашканын эскерет: кардиолог ден соолук мүмкүнчүлүк берсе, башы менен секирип кирүүнү сунуштады, анткени муздак сууда 30-60 секунд болуу тромбоздун тобокелин азайтат. Бирок устат эскертет: баня — бул медициналык процедура эмес, ар бир адам өз чектерин билүүсү керек, башкаларга тоскоол болбой.
Өзүнүн популярдуулугуна карабастан, Алманбет өз бизнесин ачуу жөнүндө кыялданат. Ал Кен-Сай массивинин аймагында 10-15 адамга ылайыктуу конок үйүн курууну пландаштырууда, анда улуттук ашкананын жана банянын эс алуу маданиятынын салттары айкалышып турат.
Алманбет Зайиров парнаа (буукана) чыдамкайлык боюнча мелдештер үчүн эмес, моралдык жана физикалык жаңылануу үчүн мейкиндик экенин эсептейт. «Баня — бул атаандаштык жөнүндө эмес, тазалык, маданият жана ички тынчтык жөнүндө», - деп билдирет ал.
