Стокгольмдун эл аралык тынчтык изилдөө институтунун (SIPRI) акыркы маалыматтарына ылайык, Германия курал экспортунун көлөмү боюнча дүйнөдө төртүнчү орунга чыкты. Ошол эле учурда, коргонуу өнөр жайындагы жетишкендиктерге карабастан, өлкөнүн башка экономикалык секторлору кыйынчылыктарды баштан кечирүүдө.
Дүйшөмбү күнү SIPRI Германиянын бул тизмеде Кытайды артка калтырганын жарыялады. 1966-жылы швед парламентинин демилгеси менен негизделген жана негизинен мамлекеттик каржылоого таянган институт, АКШ курал экспорттоочулардын арасында биринчи орунда экенин, андан кийин Франция жана Россия келе жатканын белгиледи.
Кытайдын бешинчи орунга жылышы, Украинадагы конфликттин фонуна карата Европада куралга болгон суроо-талаптын кескин жогорулашы менен байланыштуу. Докладда немистин курал экспортунун дээрлик 24% Украинага колдоо көрсөтүүгө, ал эми 17% НАТО мамлекеттерин кошкондо башка европа өлкөлөрүнө жөнөтүлгөнү көрсөтүлгөн.
Анткен менен, Кытайдын экспорттук көрсөткүчтөрү туруктуу бойдон калууда. 2016-2021-жылдардагы өткөн беш жылдык менен салыштырганда, Кытайдын экспорту 11%га өстү, бул өлкөнүн коргонуу продукциясындагы көз карандысыздыгын жогорулатуу боюнча көрсөтмө берет. Кытай өзүнүн өндүрүшүнө көбүрөөк таянат жана Пакистан сыяктуу өлкөлөргө куралдарын активдүү экспорттойт.
Эми бешинчи орунда турган Кытай ички муктаждыктарды канааттандырууга жана аскердик потенциалын күчөтүүгө көңүл бурууда, бул жаңы отчетто Стратегиялык жана эл аралык изилдөөлөр борбору (CSIS) тарабынан көрсөтүлгөн (немис тилиндеги булак).
Коргонуу тармагындагы жетишкендиктерге карабастан, рекорддук заказдар жана активдүү сатуу менен бумду баштан кечирип жаткан Германиянын жалпы экономикалык абалы 2026-жылдын мартында алсыз бойдон калууда жана быйыл ички дүң продукциянын өсүшү болгону 0,9-1,2%ды түзөт деп күтүлүүдө.
Европада курал импорту үч эсе өстү
SIPRIнин маалыматына ылайык, дүйнөлүк курал жеткирүүлөрү 2016-2020-жылдар аралыгында 9,2%га, 2021-2025-жылдар аралыгында дагы өсүп жатат. Ошол эле учурда, европа өлкөлөрү курал импорту боюнча көлөмдөрүн үч эсе көбөйтүштү.
Мэтью Джордж, SIPRIнин директору, "Азия, Тынч океан жана Жакынкы Чыгыштагы чыңалуу жана конфликттер курал импорту жогору болушуна себеп болууда, ал эми Европага жеткирүүлөрдүн кескин өсүшү глобалдык жеткирүүлөрдүн көлөмүнүн дээрлик 10%га жогорулашына жардам берди" деп белгиледи.
2021-2025-жылдар аралыгында АКШ бардык эл аралык курал жеткирүүлөрүнүн 42%ын камсыз кылып, 99 өлкөгө курал экспорттоду. Салыштыруу үчүн, 2016-2020-жылдар аралыгында бул көрсөткүч 36%ды түзгөн. Ошентип, АКШ аскердик продукциянын негизги жеткирүүчүсү катары өз позицияларын бекемдөөнү улантууда.
99 импорттоочу өлкөнүн арасында 35и Европа, 18и Америка, 17си Африка, 17си Азия жана Тынч океан, ошондой эле 12си Жакынкы Чыгыштан.
Питер Веземан, SIPRI Курал жеткирүүлөр программасынын улук илимий кызматкери, "АКШ курал жеткирүүчү катары өз үстөмдүгүн кыйла бекемдеди, көп полярдуу дүйнөнүн өнүгүшүнө карабастан" деп белгиледи.
Булак: euronews.com
