XXI кылымда Ирандагы операция АКШнын бул өлкөдөгү режимди алмаштырууга болгон төртүнчү аракетине айланды. Алдыңкы үч операциянын натыйжасында эмне болгонун карап көрөлү.
Ливия (2011-жыл): «Бирдиктүү коргоочу» операциясы
2011-жылдын жазында, «араб жазында» көптөгөн элдерди өзгөрүүлөргө шыктандырып жатканда, Ливия да Муамар Каддафинин бийлигине каршы нааразылыктар менен беттешти.
Президент Барак Обаманын жетекчилиги астында АКШ «Улуттук өтүү кеңеши» түрүндөгү оппозицияны колдоду. Франция жана Улуу Британия менен биргеликте, алгач өз алдынча, андан кийин НАТОнун «Бирдиктүү коргоочу» операциясынын алкагында, америкалык күчтөр ливиялык аскерлерге каршы абадан сокку уруп башташты. Ошол эле жылдын 20-октябрында АКШнын учкучсуз учагы жана Франциянын истребители Каддафинин колоннасын соккуга алып, анын бунтчулар тарабынан өлтүрүлүшүнө алып келди.
15 жылдан кийин Ливия саясий жактан бөлүнгөн жана туруксуз бойдон калууда.
Ирак (2003-жыл): «Шок жана трепет» операциясы
Сүрөт: АКШнын президенти Жорж Буш-младший Ирактагы согуштун аяктаганын жарыялайт
Саддам Хусейн 2003-жылдын 1-майында кулатылган соң, ошол кездеги АКШнын президенти Жорж Буш-младший Ирактагы согуштун аяктаганын жарыялап, демократияга өтүү убакыт жана күч-аракет талап кыларын билдирди. Ал сүйлөгөн трибунасынын үстүндө «Миссия аткарылды» деген баннер илинип турган. Буш коалиция ишин аяктаганга чейин өлкөдө калаарын, андан кийин өлкөнү бошотуп кетерин билдирди.
Бирок оккупация мамлекеттик институттардын алсырашына жана Иран тарабынан колдоого алынган шииттик ополчендердин таасиринин өсүшүнө алып келди. Натыйжада бийлик вакууму пайда болуп, ИГ террордук тобунун түзүлүшүнө шарт түздү, бул Иракты жана коңшу өлкөлөрдү дагы да дестабилизациялады.
Афганистан (2001-жыл): «Жеңилбес эркиндик» операциясы
Жорж Буш-младший тарабынан башталган дагы бир аскердик операция 2001-жылдын 11-сентябрындагы чабуулдардан төрт жума өткөндөн кийин башталды. «Жеңилбес эркиндик» операциясы талибдердин режимин тез арада кулаткан, бирок АКШ тарабынан колдоого алынган жаңы өкмөт бийликти кыска убакытка гана кармап тура алган.
2021-жылы, президент Джо Байдендин убагында акыркы америкалык аскерлер чыгарылган соң, талибдер Афганистанды кайрадан көзөмөлгө алып, мурдагы саясий системаны калыбына келтиришти.
