Kaktus.media редакциясы Джузеппина Принчига Кыргызстан менен ЕС ортосундагы кызматташтыктын учурдагы абалы жана келечеги боюнча суроолорду берди.
- Кыргызстандын Россияга экономикалык көз карандылыгы контекстинде, ЕСтин санкцияларын эске алганда, абалын кандай баалайсыз?- Биз Кыргызстан менен өнөктөштүктү күчөтүү Европа үчүн стратегиялык мааниге ээ деп эсептейбиз. Геополитикалык абалдын өзгөрүшү шартында биз бардык өнөктөштөрүбүз, анын ичинде Кыргызстан жана башка Борбордук Азия өлкөлөрү менен соода мамилелерин кеңейтүүгө умтулабыз.
Биздин демилгелер региондогу өлкөлөргө реалдуу колдоо көрсөтүүгө багытталган. Европарламент бул маселелер боюнча ачык позицияны билдирет.
Россия менен иш алып барган өлкөлөр санкцияларды сактоосу маанилүү, Кытай жана Россия менен соода мамилелери улантылып жатканда да. Биз бул байланыштардан алыстоо мүмкүнчүлүгүн талкуулап жатабыз.- НПО жана ЖМКларга байланыштуу мыйзамдар боюнча Европарламенттин позициясы кандай?- Европарламент бул өзгөрүүлөрдүн шартында бейөкмөт уюмдар жана жарандык коомдун алдында турган көйгөйлөрдү жакшы түшүнөт. Биз активисттердин адам укуктарын коргоо учурунда кыйын шарттарда калуусун каалабайбыз.
Кыргызстан ЕСти да камтыган көптөгөн өлкөлөр менен эки тараптуу мамилелерди колдойт, жана биз эл аралык стандарттарды мыйзамдарда сактоону камсыз кылууга умтулабыз.
Биз шарттарды диктовать кыла албайбыз, бирок бардык мыйзамдар демократиянын принциптерин жана Юстиция министрлигинин пикирин эске алганы абдан маанилүү. Жолугушууларда биз бул маселелерди талкуулоону пландап жатабыз, анткени өлкө демократиялык баалуулуктарга, көпчүлүктүн пикирлерине жана массалык маалымат каражаттарынын көз карандысыздыгына умтулуп жатат. Журналисттер эркин жана объективдүү иштөө мүмкүнчүлүгүнө ээ болушу керек.
НПОлорго коомдун кызыкчылыгы үчүн басымсыз иштөө шарттарын түзүү керек. 2024-жылы Европарламент журналисттер жана активисттердин мыйзамсыз кармалыштарын айыптаган резолюцияны кабыл алды. Биз Европарламент менен Кыргызстандын парламентинин ортосунда достук мамилелерди сактоого чоң маани беребиз, ошондуктан бул маселелерди жолугушууларда көтөрөбүз.
Биздин позициябыз, НКОлорду каттоону талап кылган мыйзамдар алардын ишмердүүлүгүн чектебеши керек, анткени кандай шартта болбосун демократиялык баалуулуктарды эске алуу зарыл.
Мен Кыргызстан тарыхый жактан сөз эркиндиги жана ЖМКлардын деңгээли жогору болгон өлкө катары өзүнүн репутациясына сыймыктанганын баса белгилегим келет, жана бул абал өзгөрбөйт деп үмүттөнөм.
Биз Кыргызстанды эркиндик жана адам укуктары боюнча колдой беребиз.- ЕСтин Кыргызстан менен мамилелериндеги приоритеттери кандай?- Мен мурда айткандай, биздин кызматташтыгыбыздын приоритеттүү багыттарынын бири суу ресурстарын башкаруу болуп саналат, бул өлкөнүн туруктуу өнүгүүсү менен түздөн-түз байланыштуу. Бул Кыргызстанды да камтыган көптөгөн өлкөлөр үчүн олуттуу чакырык.
Кыргызстан суу ресурстарын эффективдүү башкарууга жана парник газдарынын чыгымдарын азайтууга умтулушу керек. Бул маселе башка өлкөлөрдө да чечилиши керек.Эл аралык келишимдердин алкагында прогресске жетүү абдан маанилүү. Биз бул маселелерди чечүүгө багытталган биргелешкен программаларга ээбиз. Билим берүү да биздин үчүн маанилүү приоритет болуп саналат, жана биз бул тармакта кызматташтыгыбызды улантууну каалайбыз.
Сапаттуу билим экономикалык өнүгүү жана жашоо деңгээлин жогорулатуу үчүн негизги роль ойнойт. Ошондуктан биз Кыргызстандагы студенттерди колдойбуз жана алар эффективдүү адам ресурстарына айлануу үчүн бардык мүмкүнчүлүктөргө ээ болушун каалайбыз, алар экономикага, социалдык жактан жакшы жашоого жана демократияны бекемдөөгө олуттуу салым кошо алат. Биз ошондой эле мамлекет жарандык коомго жана адам укуктарына көбүрөөк көңүл бурууну үмүттөнөбүз.
- Кытай жана АКШнын өсүп жаткан таасырынын фонуна карата Евросоюздун Борбордук Азиядагы ролун күчөтүү мүмкүнбү?- Өткөн жылы Кыргызстан Европалык Союз менен кызматташтыкты өнүктүрүү боюнча чечим кабыл алды, жана биз бул демилгени колдойбуз. Биз мамилелерди жакшыртуу боюнча иштешти улантабыз.
АКШнын позициялары боюнча, алар да Борбордук Азия менен байланыштарды күчөтүүгө умтулушат, геополитикалык абалдын өзгөрүшүнө жооп катары. Биз Россия менен Украина, ошондой эле Газада болуп жаткан окуяларга көңүл буруп жатабыз. Биз эл аралык аренада өлкөлөр ортосундагы мамилелердин оң өнүгүшүн үмүттөнөбүз.
Биз сиздин өлкө менен болгон бизнес мамилелерибизди жогору баалайбыз.
Жогорку деңгээлдеги жолугушуулар биздин мамилелерди жакшыртууга жардам берет. Биз Кыргызстандын табиятына, анын кооз тоолоруна жана конокчул адамдарына, ошондой эле мыкты ашканасына таң калабыз. Биз бул өлкөнүн ар бир тургуну ушундай бактылуулукту сезүүсүн каалайбыз.
Ландшафттын жана адамдардын мүнөзүнүн көптөгөн элементтери мени Италиядагы мекениме эске салат. Мен дайыма кубанычтуу жүздөрдү жана жаркыраган көздөрдү көргөнүмдү жакшы көрөм. Мен адамдардын жашаган жери кайсы болбосун, гүлдөгөн жана жакшы жашоого умтулушу керек деп ишенем.
