Бензин Кыргызстанда Россиядагы НПЗнын масштабдуу кризиси фонуна карата арзандап жатат
2026-жылдын башталышы менен Кыргызстандагы айдоочулар күтүүсүз оптимизмге себеп болгон жагдайга ээ болушту: популярдуу күйүүчү май бекеттеринде бензиндин литринин баасы 2–3 сомго төмөндөдү. Бирок, эксперттер бул туруктуу тенденция экендиги тууралуу жыйынтык чыгарууга шашылбоо керектигин эскертүүдө. Учурдагы баа түзөтүү убактылуу көрүнүш болуп, сезондук активдүүлүктүн төмөндөшү жана чет өлкөлүк рыноктордогу кыска мөөнөттүү тербелүүлөр менен шартталган, экономикалык абалдын олуттуу жакшыртуусу эмес.
Белгисиздиктин негизги факторы Россиядагы абал болуп калууда, ал Кыргызстан үчүн отундун негизги жеткирүүчүсү. Россиянын мунай продуктулары рыногунда туруктуулук жок: техникалык көйгөйлөр жана тышкы чабуулдардан улам кайра иштетүүчү кубаттуулуктардын үчтөн бир бөлүгү (30–38% чамасында) иштебей калды. Бул жагдай биржа бааларынын кескин көтөрүлүшүнө себеп болду, алар 2025-жылы тоннасына 80 миң рублден ашып кетти. Россиянын көптөгөн региондорун каптаган жетишсиздикке жооп катары, Москва бийликтери экспортту гана тыюу салып койбостон, Беларус жана Азия өлкөлөрүнөн бензин сатып алууга мажбур болушту.
Азыркы учурда, Кыргызстанга жеткирүү боюнча түз чектөөлөр киргизилбесе да, Россиядагы жалпы туруктуулук биздин рынок үчүн орто мөөнөттүү келечекте коркунуч туудурууда. Россиядагы өндүрүштүн көлөмүнүн кыскарышы отундун импортко жеткиликтүүлүгүнө автоматтык түрдө таасир этет.
Ошентсе да, кыргыз жеткирүүчүлөр азырынча абалды жөнгө салып жатышат. Запас жана адаптивдүү сатып алуу стратегиясынын аркасында өлкө жетишсиздикти сезбейт, бул керектөөчүлөргө күйүүчү май бекеттеринде жагымдуу бааларды көрүүгө мүмкүндүк берет. Бирок, эксперттер эскертет: бул "баа тыныгуусу" кыска мөөнөттүү болушу мүмкүн, айрыкча сезондук суроо-талап жогоруласа жана Россиядагы заводдордун абалы оңолбосо.