Генералдык прокуратура: Ички иштер министрлигинин рецидив боюнча мыйзам долбоору Конституцияга каршы келет
Ички иштер министринин орун басары Эркебек Аширходжаев жаңы эрежелер боюнча кылмыштардын рецидиви катуу жазаланарын белгиледи. Ал Кыргызстанда кылмыштуулуктун жалпы деңгээлинин төмөндөшүнө карабастан, кээ бир адамдар бир эле мыйзам бузууну кайра-кайра жасай берерин айтты.
«Эгер кимдир бирөө он жолу уурдаса, ал болгону он жолу айып пул төлөйт. Ошондуктан ал кылмыштуу ишмердүүлүгүн улантуудан коркпойт. Эгер «рецидив» түшүнүгүн кайра киргизсек, жазалар дагы да катуураак болот, жана мындай адамдар кылмыш кылуудан коркуу сезимин пайда кылат», — деп кошумчалады министрдин орун басары.
Мыйзам долбоорунда рецидивдин кооптуу (үч же андан көп соттолуу) жана өтө кооптуу (үчтөн көп соттолуу) деп таанылышы үчүн критерийлер да көрсөтүлгөн.
Ошол эле учурда эске алынбайт:
- кичине кылмыштар үчүн соттолуу;
- жашы жете элек адамдар тарабынан жасалган кылмыштар;
- пробация колдонулган иштер;
- эркинен ажыратуу менен байланышпаган жазалар үчүн соттолуу.
Умуткан Конкубаева «рецидив» түшүнүгү Кыргызстандагы мыйзамдардан алынып салынганын, анткени кичине уурдоолор үчүн жазалар өтө катуу болушу мүмкүн экенин эске салды, эгер кимдир бирөө мурда соттолгон болсо.
«Курчап алган тоок уурдаган үчүн беш жыл, ал эми коррупция үчүн болгону айып пул алууга болорун түшүнүүгө болот. Рецидив институту ар бир кийинки кылмыш үчүн жоопкерчиликти күчөтүүнү билдирет, ал тургай жабыр тарткан тарап менен тынчтыкка келишкен учурда. Мүмкүн, рецидив үчүн жазаларды кайра карап чыгуу керек, бирок түшүнүктү сактап калуу керек», — деп белгиледи ал.
Мындан тышкары, ал мыйзам долбоорунун кээ бир жоболору Конституциянын негизги принциптерин бузуп жатканын, атап айтканда, бир эле мыйзам бузуу үчүн адамды эки жолу жазалоо туура эместигин белгиледи.
Ошондой эле өтө кооптуу рецидивисттер үчүн СИЗОдо бир күн эки күнгө тең эмес деген норманы талкуулоодо, бул да Конституцияга каршы келет деп эсептейт.
Министрдин орун басары Конкубаева менен макул болгон жок, сунушталган өзгөртүүлөр Башкы мыйзамды бузбайт деп билдирди.
«Рецидивде адам мурдагы кылмыштар үчүн жоопкерчилик тартпайт, ал жаңы кылмыш үчүн катуураак жазаны алат», — деп түшүндүрдү ал.
Талкуунун жыйынтыгы боюнча комитеттин мүчөлөрү мыйзам долбоорун биринчи окууда колдошту.
Эскерте кетсек, өткөн жылдын сентябрь айында VII чакырылыштын депутаттары бул мыйзам долбоорун мурда карашкан. Анын коомдук деңгээлде талкууланганынан кийин кээ бир саясатчылар жана юристтер Ички иштер министрлигинин демилгесине сын-пикирлерин билдиришкен.
Окшош материалдар:
