Гулшаркан Култаева, депутат, Кыргызстанда чогултууга тыюу салынган жапайы дары чөптөрдүн түрлөрүнүн саны тууралуу суроо берди.
Алмаз Мусаев, Табигый ресурстар министрлигинин өкүлү, учурда 12 түрдөгү өсүмдүктөрдү чогултууга мораторий күчүндө экенин билдирди.
Култаева, чогултууга тыюу салуу менен катар, бул өсүмдүктөрдүн санын калыбына келтирүү жана көбөйтүү боюнча да иш алып баруу зарылдыгын баса белгиледи. Мисал катары, афлатун луку өсүп жаткан Аксый районун келтирди.
Ал, тыюуга карабастан, илимий мекемелердин бул өсүмдүктөрдү көбөйтүү жана калыбына келтирүүгө жетишерлик көңүл бурбай жатканын белгиледи. Депутат ошондой эле мораторий киргизилгенден кийин өсүмдүктөрдүн абалына мониторинг жүргүзүлүп жатабы деген суроо берди.
Агроөнөр жай министринин орун басары Мирбек Дуйшеев, афлатун лугунун абалы тууралуу так маалымат жок экенин билдирди. Ал, жок болуп кетүү коркунучунда турган же Кызыл китепке киргизилген өсүмдүктөрдү чогултуу илимий коомчулуктун сунуштарына ылайык тыюу салынганын эске салды.
Анын айтымында, талкууланып жаткан мыйзам долбоору жапайы дары чөптөрдү коргоого багытталган. Ал, айыл чарба жерлеринде дары чөптөрдү өстүрүү мүмкүнчүлүгүн сунуштап, бул табигый популяцияларга жүктөмдү азайтууга жардам бериши керек.
«Мыйзамдын мазмуну фермерлердин өз талааларында дары чөптөрдү өстүрүп, жапайы үлгүлөрдү бузбай түшүм жыйноосуна мүмкүнчүлүк берүүдө», - деп түшүндүрдү Дуйшеев.
Култаева, жапайы өсүмдүктөрдү сактоо үчүн комплексдүү иштерди жүргүзүү зарылдыгын, анын ичинде орман чарбасы, айыл чарба структуралары жана илимий уюмдарды камтыган иштерди белгиледи. Ал, чогултууга чектөөлөрдү киргизүүнүн маанилүүлүгүн гана эмес, ошондой эле популяцияларды активдүү калыбына келтирүүнүн маанилүүлүгүн баса белгиледи, анткени бул өсүмдүктөрдүн көпчүлүгү баалуу дары касиеттерине ээ.
«Агроөнөр жайды өнүктүрүү жөнүндө» мыйзамга дары чөптөрдү, мисалы, валериана, календула, шалфей, шафран, ферула, аконит, арнебия, радиола розовая, солодка, облепиха, шиповник, барбарис, чабрец жана ромашка сыяктуу дары өсүмдүктөрүн өстүрүү боюнча селекционно-генетикалык методдорду киргизүү сунушталууда.
