Бул долбоорду «Коом талкуу» сайтынан табууга болот.
Документ «Өзгөчө коргоого алынган табигый аймактар жөнүндө» мыйзамдын жоболорун ишке ашыруу үчүн даярдалган. Анын максаты — геопарктарды түзүү, иштөө жана жоюу боюнча укуктук жөнгө салуу, ошондой эле геологиялык, тарыхый-мәдени жана археологиялык мурастарды коргоо, деп көрсөтүлгөн негиздеме маалымкатында.
Токтом долбоору геопарктарды түзүү үчүн бирдиктүү механизмди киргизүүнү сунуштайт, бул учурдагы мыйзамдагы боштуктарды жоюп, мамлекеттик жана жергиликтүү бийлик органдарынын геопарктарды түзүү жана иштөө процессиндеги аракеттеринин алгоритмин орнотууга мүмкүндүк берет.
Долбоорго ылайык, геопарк — бул табигый жана геологиялык объекттерди коргоо менен илим, билим берүү, туризм жана региондордун экономикасын өнүктүрүүнү камсыз кылган комплекстүү башкаруу модели.
Токтом долбоорунун негизги жоболору
Документ геопарктарды түзүүнүн максатын аныктайт, алардын арасында:
- уникалдуу геологиялык жана табигый объекттерди сактоо;
- геотуризмди жана билим берүү инициативаларын өнүктүрүү;
- региондордо экономикалык өсүүнү колдоо;
- жаңы жумуш орундарын түзүү жана жергиликтүү бизнесин өнүктүрүү;
- илимий изилдөөлөрдү жана экологиялык мониторингди жүргүзүү.
Ошондой эле долбоордо геопарктарды түзүү тартиби такталат. Инициатор катары мамлекеттик органдар, жергиликтүү бийлик, илимий жана коомдук уюмдар чыгышы мүмкүн. Бул үчүн илимий негиздеме даярдап, экологиялык экспертиза жүргүзүү жана ыйгарым укуктуу органнын макулдугун алуу зарыл.
Геопарк аймагынын структурасы
Геопарк аймагын төмөнкү зоналарга бөлүү сунушталууда:
- негизги коргоо зонасы;
- туристтик-рекреациялык зона;
- чектеш аймак, ал калктуу пункттарды жана башка жерлерди алардын укуктук статусун өзгөртпөй камтышы мүмкүн.
Негизги коргоо зонасында табигый жана геологиялык объекттерге зыян келтире турган бардык иш-аракеттер, анын ичинде пайдалы казындыларды казып алуу жана капиталдык курулуш, ошондой эле аймактын сакталуусуна коркунуч туудурган башка түрдөгү иш-аракеттер тыюу салынат.
Геопарктарды башкаруу жана өнүктүрүү
Геопарктарды башкаруу юридикалык жак тарабынан жүргүзүлөт, ал башкаруу пландарын, туризмди өнүктүрүү программаларын, билим берүү долбоорлорун жана экологиялык мониторинг системасын иштеп чыгууга милдеттүү.
Мындан тышкары, геопарктарды өнүктүрүүнү координациялоо жана ЮНЕСКО структуралары сыяктуу эл аралык уюмдар менен өз ара аракеттенүү үчүн Улуттук геопарктар комитетин түзүү пландалууда.
Токтом долбоорунун авторунун пикири боюнча, анын кабыл алынышы геотуризмди өнүктүрүү, табигый мурастарды сактоо жана региондордун инвестициялык тартуучулугун жогорулатуу үчүн шарттарды түзөт.
