Аял – үй-бүлөнүн жакшылыгы жана коомдун таянычы - Жогорку Кеңештин спикери
Жогорку Кенештин спикери Марлен Маматалиев Кыргызстандагы аялдарды 8-мартта белгиленген Эл аралык аялдар күнү менен куттуктады. Өзүнүн кайрылуусунда ал белгилеп өттү:
"Сүйүктүү аялдар! Урматтуу энелер жана эжелер! Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинин атынан жана өзүмдүн атынан 8-Март менен куттуктайм!"
Ал байма-бай, эзелтен бери кыргыз коомунда аялдар өзгөчө урматка ээ экенин белгиледи. Алар үй-бүлөнүн бакубаттуулугунда негизги роль ойноп, үйдүн очогун сактоочулар катары эсептелген. Кыргыз маданиятында аялдардын статусу жогору бааланат, бул тууралуу «Жайы энелердин бутунда» жана «Кыздардын чачы — урмат» деген салттуу сөздөр айтып турат. Кыргызстандагы аялдар кылымдар бою элди алдыга жетелеп, көз карандысыз мамлекетти түзүүгө активдүү катышып келишкен. Мындай аялдардын жаркын мисалдары — Жаңыл, Курманжан, Уркуя, Зууракан, Керимбүбү жана башка күчтүү, акылдуу жана эмгекчил аялдар.
Маматалиев ошондой эле, көз карандысыздыкты алгандан кийин кыргыз аялдары үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөр ачылганын эске салды. Соңку жылдарда мамлекеттик саясат аялдарды колдоого багытталган, жана жакында Президент Садыр Нургожоевич мамлекеттик башкаруу системасында гендердик квоталарды киргизүү тууралуу жарлыкка кол койду. Бул механизмде бир жыныстын өкүлдөрүнүн кадрдык резервдеги үлүшү 70% дан ашпашы керек.
Бүгүнкү күндө өлкөнүн парламентинде ар кандай округдардан шайланган 30 аял-депутат иштеп жатат, бул эл аралык аренада таанылды. Бириккен Улуттар Уюму Кыргызстан парламенттеги аялдардын саны боюнча дүйнөдө алдыңкы орундардын бирин ээлеп жатканын белгиледи. Мындан тышкары, аялдар эки ири министрликтин башында турушат. Спикер өлкө гендердик теңдик маселелерине жана аялдардын коомдук-саясий жашоодогу ролун бекемдөөгө көңүл бура берерин баса белгиледи.
Анткен менен, Маматалиев аялдарга карата зомбулук учурлары дагы эле орун алып жатканын белгиледи. Элдик акын Майрамкан Абылкасымова айткандай: «Эгер аялдын азабын көрсөң, ошол элдин уулун күнөөлө». Бул сөздөр эркектердин аялдар жана кыздар үчүн бакубаттуулук үчүн жоопкерчилигин баса белгилейт. Ал «эне» жана «аял» сөздөрүндө дүйнөнү өзгөртө турган күч бар экенин, жана өлкөнүн келечеги жаңы муунду тарбиялаган жана элдин руханий баалуулуктарын сактаган аялдарга көп жагынан көз каранды экенин кошумчалады.
"Сүйүктүү энелер жана эжелер! Жаз менен келген майрам менен куттуктайм, сиздерге бекем ден соолук, бактылуулук жана ийгиликтерди каалайм! Сиздердин жүздөрүңүздөр дайыма жылмаюу менен жаркырап, жүрөктөрүңүздөр кубанычка толсун. Биздин жерибизде тынчтык болсун, энелердин көз жашы эч качан төгүлбөсүн!" — деп куттуктоосун жыйынтыктады спикер.