Жакында жүргүзүлгөн изилдөөлөр, азыркы адамдардын Х-хромосомасында неандерталь гендеринин жоктугуна байланыштуу сырды ачыкка чыгарды, ал эми геномдун башка бөлүктөрүндө алардын болушу катталууда, деп билдирет Хайтек.
Азыркы европалыктар жана азиялыктар арасында неандерталь гендери болжол менен 1–2% түзөт, бул биздин ата-бабаларыбыздын неандертальдар менен уруктанганын көрсөтөт.
Ошентсе да, узак убакыт бою окумуштуулар Х-хромосомада неандерталь генетикалык материалдарынын эмне үчүн дээрлик жоктугун түшүнүшпөй келишкен. Бул ДНК бөлүгү "неандертальдык чөл" деп аталган. Мурдагы гипотезалар бул көрүнүштү табигый тандоо менен байланыштырып, мындай гендердин шайкеш эместигин жана ошондуктан сакталбай калганын болжолдошкон.
Жакында жүргүзүлгөн изилдөө башка көз карашты сунуштады. Окумуштуулар неандертальдардын геномдорун анализдеп, аларды азыркы адамдардын геномдору менен салыштырышты.
Алынган жыйынтыктар күтүлбөгөндөй болду: неандертальдардын Х-хромосомаларында адам гендери башка ДНК бөлүктөрүнө караганда 62% көп болгон. Бул Homo sapiens генетикасынын неандертальдарга кирип жатканын билдирет, ал эми алардын гендери адамдарга өтпөй калган.
Изилдөөчүлөр негизги гендердин агымы Homo sapiens аялдарынан неандерталь эркектерине болгонун аныкташты. Аялдарда эки Х-хромосома бар, ал эми эркектерде - бирөө. Натыйжада, неандерталь Х-хромосомалары адам популяциясында кеңири жайыла алган эмес.
Ошентип, "чөлдөрдү" түшүндүрүү үчүн зыяндуу гендер теориясына кайрылуунун кереги жок. Неандерталь Х-хромосомалары жоголгон эмес - адамдардын популяциясында башынан эле жетишсиз болгон.
Бирок, неандерталь эркектери тукум улоого ылайык келбеген аялдарды эмне үчүн тандап алышканы, ал эми азыркы адамдардын эркектери неандерталь аялдарынан качышканы боюнча суроо ачык бойдон калууда. Окумуштуулар бул фактты катташкан, бирок мындай тандоонун себептери дагы изилдөөнү талап кылат.
Изилдөөнүн жыйынтыктары Science журналында жарыяланган.
Макала "Неандерталь эркектери 'түз эмес' аялдарды артык көрүшкөн" K-News сайтында жарыяланды.
