Ключтук кадамдардын бири насыялардын баасына мыйзамдык чектөө киргизүү болду. 2024-жылдын майында КРнын "Ломбарддык ишмердүүлүк жөнүндө" мыйзамына өзгөртүүлөр киргизилип, жылдык эффективдүү пайыздык ставка (ЖЭПС) үчүн чектөө белгиленди. Эми бул ставка НБКРдин орточо салмактуу номиналдык ставкасы плюс 12% формуласы боюнча эсептелет. Регулятордун маалыматы боюнча, бул практикада насыяларды жылына 30% деңгээлинде берүүнү чектеп, айрым оюнчулар 100%дан 300%га чейин жылдык ставкаларды сунуштай алган мезгилди аяктады, деп айтылат билдирүүдө.
Мындан тышкары, насыянын шарттарына болгон ачыктык талаптары кыйла күчөтүлдү. Ломбарддар эми кардарларга пайыздар, мөөнөттөр жана пайыздарды эсептөө тартиби жөнүндө толук жана түшүнүктүү маалымат берүүгө милдеттүү. Ошондой эле, жашыруун төлөмдөрдүн болбошу керектиги баса белгиленди — мурун мындай учурлар кепилдикти сатып алуу этаптарында гана пайда болушу мүмкүн болчу.
Реформанын дагы бир маанилүү аспектиси насыя алгандардын маалыматтарын өткөрүп берүү боюнча чектөө болду. Мамлекеттик финансылык көзөмөлдүн маалыматы боюнча, регулятор насыялар жана насыя алгандар жөнүндө маалыматтарды кредиттик бюролорго өткөрүп берүү практикасını чектеди, жеке маалыматтарды коргоо жана кыска мөөнөттүү ломбарддык насыялардан улам кредиттик тарыхтын начарлашын алдын алуу максатында. Бул чечим 2024-жылдын 6-ноябрындагы №671 токтому менен Министрлер кабинети тарабынан колдоого алынды, анда насыянын суммасы 200 000 сомдон ашкан учурларды эске албаганда, кредиттик бюролорго маалымат өткөрүп берүүгө тыюу салынды.
Реформалардын максаты, ведомствонун белгилегендей, "галочка үчүн гайкаларды буруу" эмес, ачык рынокту түзүү: насыя алгандар насыянын баасын алдын ала түшүнүшү керек, ал эми шарттар күтүлбөгөн жерден пайда болбошу керек. Бул, өз кезегинде, эсептөөлөр, комиссиялар жана кепилдиктерди кайтаруу боюнча талаш-тартыштардын санын азайтууга алып келиши керек — регулятор ушул аспектилерди жогору көңүл бурууну талап кылган зоналар катары белгилейт.
