Neom долбоору, мураскер ханзада Мухаммед бин Салман тарабынан сегиз жыл мурун башталган, Сауд Аравиясындагы Кызыл деңиздин жээгинде амбициялуу футуристтик шаар катары ойлонулду. Бул мегашар шаар Бельгия менен салыштырмалуу аянтына ээ болуп, миллиондогон жашоочуларды жайгаштыруу үчүн 170 чакырымга чейин узундукта, 500 метр бийиктикте жана 200 метр туурасында «жаткан небоскреб» The Line курулушу пландалган. Бирок, практика көрсөткөндөй, бул грандиоздуу пландын ишке ашуусу олуттуу көйгөйлөргө туш болду.
Көп жылдык кечигүүлөр, бюджеттин ашып кетиши жана күтүлгөн чет элдик инвестициялардын жетишсиздигинен улам, Сауд Аравиясынын жетекчилиги Neom концепциясын кайра карап чыгуу чечимин кабыл алды. Бул кайра карап чыгуунун негизги максаты - чыгымдарды оптималдаштыруу жана реалисттик планды ишке ашыруу. Жаңыланган сунуштар 2026-жылдын биринчи кварталынын аягына чейин же андан кийин даяр болушу күтүлүүдө.
«Жаткан небоскреб» үчүн пландалган өзгөртүүлөрдүн арасында анын масштабын кыйла кыскартуу каралган. Ошондой эле, 2029-жылдагы Азиянын кышкы оюндарында колдонуу үчүн пландалган Trojena тоо лыжа курорту да суроонун алдында турат. Бул курорттун келечеги азыр белгисиз, анын мүмкүнчүлүктөрү кайра каралат. Neom долбоорун кайра карап чыгуунун негизги максаты - маалымат борборлорун жана жасалма интеллект хабдарын түзүү сыяктуу туруктуу жана реалисттик багыттарга көңүл буруу, мурунтан бар инфраструктураны колдонуу.
ИИ жана маалыматтарды иштеп чыгуу үчүн долбоорду колдонуу боюнча аргументтердин бири - чоң көлөмдөгү деңиз суусунун жеткиликтүүлүгү. Ал маалымат борборлорун муздатуу үчүн колдонулушу мүмкүн, бирок анын десалинизациясы жана тазаланышы талап кылынат, бул болсо жогорку эксплуатациялык чыгымдарды жаратат. Ошол эле учурда, региондо күн энергиясынын ашыкчасы бар, бул маалымат борборлорунун энергия менен камсыздоосун экологиялык жактан таза кылууга мүмкүндүк берет.
Мурда маалымдалгандай, Neom долбоору The Line фундаментин куруу этаптарында дүйнөдөгү эң ири бетон керектөөчү болуп калды. Курулушту кыскартуу же токтотуу бетон өндүрүш тармагына терс таасир этет, бул көптөгөн өлкөлөрдүн экономикасында көйгөйлөрдү жаратат, анткени бул ресурска глобалдык көз карандылык бар. Бул, биздин басылманын негизги темасы болбосо да, он жылдан ашык мурун АКШдагы курулуш кризисинен улам пайда болгон төлөбөө кризиси сыяктуу электроника рыногуна таасир этүү мүмкүн.
Ошентсе да, оң жагы да бар. Региондогу климаттын олуттуу өзгөрүүлөрүн пландаган Neom долбоору, эми экосистемага терс таасир этпей, чаяндар, ящеркилер жана бакландар сыяктуу жашоочулар үчүн жакшы шарттарды түзүшү мүмкүн.
