Январь айынын башында социалдык тармактарда Римини жана Чезена шаарларындагы үйлөрдүн жанында бөрүлөрдүн сейилдеп жүргөн видеолору пайда боло баштады, ал эми видеолордун бири үч бөрүнүн мысыкты чабалган моментин тарткан. Бул адамдар менен жапайы табияттын бирге жашоосунун көйгөйүнө көңүл бурду, бул көйгөй башка европа өлкөлөрүндө, мисалы, Франция, Германия жана Испанияда да актуалдуу.
6-январда Римини Феллини аэропорту бардык рейстерди токтотту. Бул кырдаалдын себеби аба ырайы эмес, учуу тилкесинин жанында байкалган төрт бөрүнүн тобу болду. Бактыга жараша, аэропорт кыш мезгилинде кыскартылган режимде иштейт, ошондуктан болгону бир рейс токтотулду. Бирок, бөрүлөрдүн бул жерде кандайча пайда болгонун түшүнүү маанилүү.
Жапайы табият боюнча эксперт Пьер Клаудио Арригони билдиргендей, бул аймакта эки жылдан бери жашап жаткан бөрүлөрдү карга, кар жапайы аңчылык жерлерин таштап кетүүгө мажбурлаган.
«Бөрүгө байланыштуу өзгөчө кырдаал» комитетин түзүү
Римининин тургундары кырдаалдан тынчсызданып, бөрүлөрдүн санынын өсүшүн талкуулоо үчүн «бөрүгө байланыштуу өзгөчө кырдаал» комитетин түзүштү. Шаарда бул маселе боюнча кайрылууларды кабыл алууга арналган атайын кызмат да иштейт.
Бул кызматта иштеген биолог Тани Баскуччи бөрүлөрдү бакчаларда калтырылган калдыктар жана ит тамактары тартат деп билдирет. Ошол эле учурда, адамдарга болгон чабуулдар сейрек болот жана негизинен бөрүлөр адамдардан коркууну жоготкон учурда болот.
Бирок, алар иттер жана койлор сыяктуу үй жаныбарларына чабуул коюшат, анткени бул жеңил азык. Ал үй жаныбарларын түн ичинде жабык короодо кармоону сунуштайт, ошондой эле традиция боюнча «бөрүгө каршы» тосмо бөрү жогорулап өтпөй тургандай болуп наклонду болушу керек экенин айтат.
Бирок, бардык тургундар мындай сунуштар менен макул эмес.
«Бөрүгө байланыштуу өзгөчө кырдаал» комитетинин мүчөлөрү бөрүлөрдүн санынын өсүшү олуттуу көйгөй экенин белгилешет. Алар өз аймактарын коргоо менен бөрүлөр менен бирге жашоонун ортосунда тандоо кылууга мажбур болушарын билдиришет, анткени акыркысы мүмкүн эмес болуп көрүнөт.
«Биз бөрүлөр жөнүндө дээрлик эч нерсе билбейбиз, анткени алар бул жерде жүз жылдан ашык убакыттан бери болгон эмес. Мурда фермерлер мылтык колдонушчу жана «бөрү аңчылары» бар болчу, аларды жок кылганы үчүн төлөшчү», — деп белгилешет.
Тургундар бийликтин үй жаныбарларын жабык жайларда кармоо же коопсуз короолор куруу боюнча сунуштарына нааразычылыктарын билдиришет. «Эми бизди көйгөй бизде деп ишендирүүгө аракет кылышууда. Бизден бийик тосмолорду, жер астындагы тоскоолдуктарды жана электр тосмолорду орнотууну талап кылышууда», — деп айтышат.
Бөрүлөрдүн болушунун пайдасы
Үй жаныбарларына болгон чабуулдардын санынын өсүшүнө карабастан, экологиялык уюмдар бөрүлөрдүн кайтып келүүсүнүн өзүнүн артыкчылыктары бар экенин белгилешет. Риминидеги WWF бөлүмү бөрүлөр экосистеманын «баалуу ресурсу» экенин билдирет.
«Бул табияттагы тең салмакты калыбына келтирүүгө жана жапайы кабан популяциясын контролдоого жардам берет, алардын саны кыйла өскөн», — деп кошумчалашат.
Бөрүлөрдү атуу жана кармоону жеңилдетүү
Жергиликтүү бийликтер бөрүлөрдү коргоо боюнча көз караштар европалык стандарттардан айырмаланат деп эсептешет. Өткөн жылы Европалык парламент бөрүнүн коргоо статусун «катуу коргоого алынган» статусунан «коргоого алынган» статусуна өзгөрттү, бул өлкөлөргө алардын популяциясын башкарууда көбүрөөк эркиндик берет.
Бул конкреттүү регионалдык шарттарга ылайык чараларды кабыл алууну жеңилдетет. Эмилия-Романия бийликтери региондор сакташы керек болгон улуттук башкаруу планын 2002-жылдан бери жаңыртпаганын жана бөрүнүн европалык деңгээлдеги статусунун өзгөрүүлөрүн эске албаганын белгилешет.
Айдын аягында жергиликтүү мэрлер, полиция начальниги жана орман полициясынын өкүлдөрү бөрүлөрдүн санын контролдоо боюнча жаңы стратегияларды талкуулоо үчүн жолугушуу өткөрөт.
