Бул көрсөткүч, квинтиль коэффициенти деп аталган, социалдык теңсиздиктин деңгээлин көрсөтүүчү индикатор болуп саналат. Элдин бештен бири бардык финансылык ресурстардын жарымына жакынын ээлик кылганда, бул аз сандагы адамдардын колунда капиталдын жогорку концентрациясын көрсөтөт.
Экономист Искендер Шаршеев, 24.kg үчүн кырдаалды комментарийлеп, бул жыйынтыкта регионго мүнөздүү байлыктарды бөлүштүрүү механизмдери эске алынбаганын белгиледи. Ал өлкөдө туулган байланыштардын чоң роль ойнорун баса белгиледи.
«Бизде тойлор жана үй-бүлөлүк мамилелер менен байланышкан механизмдер активдүү иштейт. Бай туугандар башка үй-бүлө мүчөлөрүнө жардам беришет. Ошондой эле, мигранттардын которуулары социалдык колдоо функциясын аткарат. Бул формалдык эмес тармактар фактически мамлекеттик ресурстарды кайра бөлүштүрүү механизмдеринин ордун алмаштырат», — деп түшүндүрдү ал.
Искендер Шаршеев
Эксперт капиталдын концентрациясы глобалдык тренд экенин белгилеп, активдерди башкарууну билгендерге карай агылып жатканын айтты. Ошол эле учурда, ал кирешелерди салыктар аркылуу теңдештирүү аракеттерине күмөн менен карайт.
«Батыш өлкөлөрүндө пропорционалдык салык колдонулат, бирок байлар аны кредит алуу аркылуу четтетүүнүн жолдорун табышат. Эгер сиз кредиттерди жана пайыздарды төлөп жатсаңыз, фактически салыкка тартылбайсыз. Эгер бизде ушундай система киргизилсе, жыйынтык ошол эле болот — схемалар бул жакта да иштей баштайт. Ошондуктан "люкс салыгын" киргизүү максатка ылайык эмес», — деп кошумчалады ал.
Шаршеев ошондой эле экономикалык өсүүнүн темптерин жогорулатуу керектигин, ал эми биздин коомдогу социалдык адилеттүүлүктүн традициялык методдор менен калыбына келтирилерин белгиледи.
Нацстаткомдун маалыматына ылайык, өткөн жылдын январь айынан сентябрь айына чейин элдин номиналдык кирешелери 736 миллиард сомду түзүп, бул өткөн жылга салыштырмалуу 7,4%га көп.
Жарандардын негизги киреше булагы жумуш болуп саналат — эмгек ишинен түшкөн кирешелер жалпы көлөмдүн дээрлик 80%ын түзөт. Социалдык төлөмдөр (пенсиялар жана жөлөк пулдар) 12,6%ды, ал эми 5,1% кирешелер бакчалардан жана үй чарбаларынан продукция сатуу аркылуу келип түшөт.
