Өзгөртүүлөрдүн долбоору эмне камтыйт
Өзгөртүүлөрдө "транзакция салыгы" атайын салык салуу механизмин тууралоого негизги көңүл бурулат. Мурда чет өлкөлүк банктар аркылуу жүргүзүлгөн транзакциялар үчүн салык ставкасы 0,2%дан 0,1%га төмөндөтүлгөн, ал эми салык агенти катары эсеп ачкан банк дайындалган. Ошондой эле чет өлкөлүк уюмдун Кыргызстандагы бир гана банкта эсеп ачууга укугу бар экендиги боюнча чектөө болгон.Бирок практика көрсөткөндөй, эл аралык эсептешүүлөр көп учурда татаал схемалар аркылуу жана бир нече банктар аркылуу өтөт. Долбоордун авторлору бир банкта эсеп ачууга болгон чектөө трансакцияларды натыйжалуу жүргүзүүнү төмөндөтүп, тышкы экономикалык эсептешүүлөрдү кыйындатат жана өлкөнүн банк секторунун атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн төмөндөтөт деп белгилешет.
Жаңы сунуштарда резидент эместерге Кыргызстандагы бир нече финансылык мекемелерде эсеп ачууга уруксат берүү каралган. Ошондой эле чет өлкөлүк компаниялар үчүн салыктык каттоонун тартиби такталып, ИННдин кайталоосунан качууга жардам берет жана банктар менен салык органдарынын ортосунда туура өз ара аракеттешүүнү камсыздайт.
Өзгөртүүлөр ошондой эле "транзакция" терминдерин аныктоодо карама-каршылыктарды жоюуга, эсептерге түшкөн каражаттар үчүн салык салынуучу базанын көлөмүн кеңейтүүгө, бир жолу салык салуу принциптерин бекемдөөгө жана каражаттардын агымын тактоо зарылчылыгын жокко чыгаруу менен салык агентинин статусун жөнөкөйлөтүүгө багытталган. Мындан тышкары, транзакцияларга байланыштуу кызматтарды салык салуудан бошотулган кызматтардын тизмесинен алып салуу сунушталууда, аларды атайын режим менен алмаштыруу.
Өзгөртүүлөрдүн өзгөчө блогу жөнөкөйлөтүлгөн салык системасына 0,1% ставкасы менен өтүү мөөнөттөрүн узартуу болуп саналат, бул Кыргызстандан тышкары иш жүргүзгөндөр үчүн. Бир катар компаниялардын баштапкы белгиленген мөөнөттү сактоо мүмкүн эместиги тууралуу билдирүүлөрүнө байланыштуу, арыздарды берүү датасын 1-февралдан 2026-жылдын 1-мартына жылдыруу сунушталууда. Ошондой эле салык төлөчүлөргө 2026-жылдын аягына чейин каттоодон мурун пайда болгон товар калдыктарын эски салык шарттары боюнча сатууга уруксат берүү пландалууда.
Мындан тышкары, Кыргызстандын банктарында эсептерди ачуу жана тейлөө үчүн резидент эместерге уруксат берүү (аккредитация) үчүн жаңы түрдөгү жыйымдарды киргизүү сунушталууда.
Өзгөртүүлөрдүн максаттары
Өзгөртүүлөрдү иштеп чыгуучулар бул өзгөртүүлөр салык, комплаенс жана санкциялар менен байланышкан тобокелдиктерди төмөндөтүүгө, ошондой эле эл аралык деңгээлде трансакцияларга борборлоштурулган көзөмөлдү күчөтүүгө мүмкүндүк берет деп баса белгилешет.
