
Транспорттук логистика тармагында цифралдаштыруу Борбордук Азияда сооданы өнүктүрүүнүн маанилүү куралына айланууда. Региондун өлкөлөрү электрондук документтерди жана чек аралардагы тобокелдиктерди башкаруу системаларын колдонууга активдүү өтүп жатышат, бул жүк ташууларды тездетип, өткөрмө пункттарында күтүүнүн убактысын кыскартат жана административдик тоскоолдуктарды азайтат. Бул тууралуу Кыргызстандын Экспорттук борборунун директору Урмат Такиров B5+1 форумунда билдирди.
Такировдун белгилөөсү боюнча, эл аралык тажрыйба 80-90% жүк ташуулар физикалык текшерүүсүз жүргүзүлөрүн көрсөтүп турат, ал эми текшерүү чек ара жана бажы кызматтары үчүн алдын ала жеткиликтүү электрондук документтердин негизинде жүргүзүлөт. Бул логистиканы кыйла жеңилдетет жана административдик тоскоолдуктарды азайтат.
Мындан тышкары, ал транспорттук логистиканын маселелери ветеринардык жана фитосанитардык контрол менен, товарлардын коопсуздугу, интеллектуалдык менчикти коргоо жана бажы башкаруу менен байланышкандыгын белгиледи. Бул аспектилердин бардыгы комплексдүү мамиле жана ар кандай мамлекеттик органдардын макулдашылган аракеттерин талап кылат.
Кыргыз Республикасынын бажы кызматынын өнүктүрүү стратегиясынын алкагында Бажы процедураларын башка мамлекеттик органдар менен интеграциялаган Бирдиктүү автоматташтырылган маалыматтык система (EIS) киргизилүүдө. Бул өткөрмө пункттарындагы кызматкерлерге жүктөр жана зарыл документтер жөнүндө алдын ала маалымат алууга мүмкүнчүлүк берет. Бирок, кээ бир процесстер дагы толук цифралдаштырылган эмес жана модернизациялоо боюнча иштер уланууда.
Урмат Такировдун баса белгилөөсү боюнча, цифралдаштырууга даярдык деңгээли ар кандай мамлекеттик органдар жана региондун өлкөлөрү арасында ар кандай болуп, бул реформаларды параллель ишке ашырууга алып келет. Бирок, Кыргызстандын бажы кызматында күчтүү IT адистеринин командасы түзүлүп, келечектеги өзгөрүүлөр үчүн ишенимдүү негизди түзүүдө.
Келечектеги 2-3 жылда цифралдык гармонизациянын негизги элементтерин киргизүү күтүлүүдө, бул Борбордук Азияда бирдиктүү соода-логистикалык мейкиндигин түзүүгө маанилүү кадам болот.