Кыргыз Республикасынын Жогорку эсеп палатасы тарабынан жүргүзүлгөн аудиттин алкагында 2024-жылга карата Транспорт жана байланыш министрлигинин ишмердүүлүгү, анын бөлүмдөрү жана караштуу ишканалары талданды. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча 2251,5 миллион сомдук финансылык мыйзам бузуулар аныкталды, анын ичинен 2081,1 миллион сомду калыбына келтирүү керек. Аудиттин жүрүшүндө 1668,4 миллион сом кайтарылып алынды. Кайтарылган каражаттын негизги бөлүгү (1667,2 миллион сом) бухгалтердик эсеп аркылуу жөнгө салынган, ал эми 1,2 миллион сом бюджетке кагаз түрүндө кайтарылды.
Эң маанилүү мыйзам бузуулар негизги каражаттарды таануу жана эсепке алуу, ошондой эле амортизациялоо боюнча мыйзамдардын колдонулбагандыгына байланыштуу. Бул мыйзам бузуулардын суммасы 1768,7 миллион сомду түзөт, бул капиталдык оңдоолорго кеткен чыгымдардын капиталдаштырылышындагы кечиктирүүлөр менен байланышкан. Бул жагдай активдердин баасын бурмалоо жана финансылык отчеттуулуктун тактыгын төмөндөтүү боюнча тобокелдиктерди жаратат.
Мындан тышкары, төлөмдөрдү жана айыптарды өндүрүү үчүн зарыл болгон чаралар кабыл алынбагандыгы аныкталды, бул 245,6 миллион сомдук мыйзам бузууларга алып келди. Жумуштарды убагында аткарбагандыгы үчүн подряддык уюмдарга айып пулдар салынганына карабастан, контролдоо механизмдери жетишсиз болуп калды.
Аудит ошондой эле кызматкерлерге айлык жана башка сыйлыктар боюнча ашыкча чыгымдарды 150,2 миллион сомго аныктады, бул юридикалык нормалардын жана ички регламенттердин туура эмес колдонулушунан келип чыккан.
Бюджеттик каражаттарды капиталдык салымдар жана курулуш иштерине пайдаланууда олуттуу мыйзам бузуулар аныкталды, жалпы суммасы 61,1 миллион сомду түздү. Айрыкча, кээ бир объекттерде курулуш жана оңдоо иштеринин көлөмдөрү негизсиз жогорулаган, 22,6 миллион сомго, ал эми аткарылган иштердин кемчиликтери 38,4 миллион сомду түздү.
Ошондой эле, аудиттор мамлекеттик сатып алуулардагы процедуралык мыйзам бузууларды жана республикалык бюджеттен каржыланган инвестициялык долбоорлорду түзүүдө кемчиликтерди, ошондой эле Жол фондуна финансылык көйгөйлөрдү белгилешти.
Аудиттин жыйынтыгы боюнча кемчиликтерди жоюу, зыянды толук калыбына келтирүү жана келечекте окшош учурларды алдын алуу үчүн тиешелүү мамлекеттик органдарга сунуштар жана көрсөтмөлөр жөнөтүлдү. Ошондой эле, аныкталган мыйзам бузуулар юридикалык баалоого алынуусу керек экендиги жана кызмат адамдарынын жоопкерчилиги белгиленген тартипте каралышы керек экендиги көрсөтүлгөн.
