Дүйнөлүк банктын маалыматына ылайык, 2024 жана 2025-жылдары атаандаштык сатып алуулар аркылуу бюджеттик каражаттардын 10% үнөмдөлөт деп күтүлүүдө. Мындан тышкары, борборлоштурулган сатып алууларды киргизүү бул үнөмдүүлүктү товар категориялары боюнча 11-13% га чейин көбөйтүшү мүмкүн.
Фелипе Гойя бул үнөмдүүлүктүн өлкө үчүн маанилүү экенин баса белгилейт. Босотулган каражаттар 100 мектептин курулушуна же башка социалдык муктаждыктарга жумшалышы мүмкүн.
Ал ошондой эле атаандаштык сатып алуу процессинин 3төн 6 айга чейин, кээде андан да узакка созулушу мүмкүн экенин белгиледи, бул процессинин татаалдыгына жараша. Бирок, алардын бюджеттик каражаттарды үнөмдөө жана коррупция менен күрөшүү, ошондой эле ачыктыкты жана сапатты жогорулатуудагы ролу алардын колдонулушун актаганын көрсөтөт, бул эл аралык тажрыйба менен далилденген.
100дөн ашык өлкөдө сатып алуулар боюнча 60 жылдан ашык тажрыйбасы бар Дүйнөлүк банк Кыргызстанга мамлекеттик сатып алуулар системасын жакшыртууда глобалдык билимдерин колдонуп колдоо көрсөтүүгө даяр экенин Гойя белгиледи.
Эксперт ошондой эле мамлекеттик сатып алуулар салык төлөөчүлөрдүн каражаттарын пайдалануу жолу экенин жана бул каражаттардын кандайча пайдаланылары маанилүү экенин баса белгиледи. Атаандаштык сатып алуулар традициялык жана эң натыйжалуу метод болуп саналат. Тажрыйба көрсөткөндөй, алар маанилүү үнөмдүүлүктү камсыздай алат — кээде 19-20% га чейин. Латин Америкасы жана Европа өлкөлөрүнүн мисалдары мамлекеттик сатып алууларда атаандаштык механизмдерин колдонуу өзүн актаарын тастыктап турат.
Гойя башка өлкөлөрдөн мисалдарды келтирди: Бразилияда атаандаштык сатып алуулар аркылуу үнөмдүүлүк 19% га жетет, ал эми Румынияда жылына дээрлик 2 миллиард евро. Атаандаштык процедуралары гана үнөмдөп тим болбостон, ачыктыкты камсыз кылат, бул коррупцияга тоскоол болот. Маалыматтар түздөн-түз контракттарды түзүү келишимдерге жана башка адепсиз практикаларга алып келиши мүмкүн экенин, башкаруунун сапатын бузуп жатканын көрсөтөт.
Акырында, ал Борбордук Азия өлкөлөрү бул тармакта оң динамиканы көрсөтүп жатканын белгиледи. Региондо атаандаштык мамлекеттик сатып алууларды жана электрондук соода платформаларын колдонууда прогресс байкалууда, бул коррупциянын азайышына жана атаандаштыкты жогорулатууга жардам берет.
