Частик кызматтарды жеке секторго өткөрүү пландалууда. Тарифтер канчалык жогорулашы мүмкүн?

13-январда өткөн жыйында Жогорку Кенештин конституциялык мыйзам чыгаруу комитети мамлекеттик кызматтардын бир бөлүгүн аутсорсингге өткөрүүнү сунуштаган мыйзам долбоорун карады.

Түшүндүрмө жазуусунда мамлекеттик заказдын алкагында республика жана жергиликтүү бюджеттер көптөгөн кызматтарды акысыз камсыз кылып жаткандыгы айтылат. Бирок бюджеттин финансылык чектөөлөрү ар дайым бардык каалагандарды камтууга мүмкүнчүлүк бербейт.

Мисал катары мамлекеттик органдардын ордуна жеке нотариустар тарабынан көрсөтүлө турган юридикалык кызматтар келтирилген. Ошондой эле башка кызматтар да жеке адамдарга жана компанияларга өткөрүлүшү мүмкүн. Мисалы, транспорт кызматтары. Кызматтарды берүү сапаты ыйгарым укуктуу органдар тарабынан көзөмөлдөнөт, ал эми мындай кызматтардын тизмеси жана аткаруучулар үчүн критерийлер мыйзамга ылайык актылар менен белгиленет.

Эксперттердин пикиринче, кызматтарды аутсорсингге өткөрүү ишкерлерге рынокко чыгууга жана жаңы бизнес мүмкүнчүлүктөрүн түзүүгө жардам берет. Ошентип, мурда толугу менен мамлекеттин карамагында болгон кызматтар рыногу ачылат.

Вице-министр Чоро Сеитов жеке аткаруучулар үчүн квалификация жана ылайыктуу жайдын болушу сыяктуу белгилүү критерийлер орнотуларын белгиледи. Бул талаптар мыйзамга ылайык актыларда бекитилет.

Депутат Кубанычбек Самаков мыйзамда мамлекеттик кызматтарды жеке адамдар тарабынан көрсөтүү мүмкүнчүлүгү каралганын айтты.

Ал: "Эгер мындай нормалар буга чейин эле иштеп жатса, айырма эмнеде?" - деп суроо берди.

Сеитов мыйзам долбоору бар болгон нормаларды тактап, мамлекеттик органдарды жүктөн бошотуу үчүн узак мөөнөттүү же эмгек сыйымдуу кызматтардын бир бөлүгүн жеке уюмдарга өткөрүүгө мүмкүнчүлүк берет деп жооп берди. Эгер арыз берүүчү кызматты тезирээк алгысы келсе, ал керектүү иштердин бир бөлүгүн аткарган жеке аткаруучуга кайрылса болот.

Депутат кызматтардын баасынын өсүшүнө алып келиши мүмкүн деген кооптонуусун билдирди, анткени жеке компаниялар пайда табууга умтулат.

Сеитов мыйзам долбоору мамлекеттик жана жеке кызматтардын тарифтерине өзгөртүүлөрдү киргизерин түшүндүрдү. Анын айтымында, мамлекеттик органдар кызматтарды өз наркына берүүдө экенин билдиришет, бул алардын чыгымдарын жабууга жетишпейт.

Депутат: "Ошентип, биз чындап эле мамлекеттик кызматтардын тарифтеринин жогорулашын күтүп жатабызбы?" - деп тактады.

Сеитов жаңы тарифтерге материалдык-техникалык базаны жакшыртууга кеткен чыгымдар киргизилерин айтты.

Депутат: "Бул жакшыртуулар жарандардын мойнуна түшүшү керекпи? Адамдар мамлекеттик кызматтарды алуудагы кыйынчылыктарга арызданып жатышат, эми ага баалардын жогорулашы дагы кошулат." - деп белгиледи.

Ал ошондой эле мыйзам долбоорунда жеке аткаруучуларга көзөмөл мамлекеттик органдар тарабынан жүргүзүлөрүн белгиледи.

Самаков: "Эмне үчүн мамлекеттик органдардан кызматтарды алып, аутсорсингге өткөрүү керек, эгер мамлекет аткаруучуларды текшерүүнү улантып, кызматтардын тарифтерин жогорулатса?" - деп кошумчалады. Сеитов мамлекеттик кызматтардын тарифтерин өзгөртүү кызматтардын сапатын жакшыртууга жана берилген кызматтардын көлөмүн көбөйтүүгө багытталганын түшүндүрдү.

Ал мыйзам долбоорунда кызматтардын наркы өз наркынан ашпашы керек экендиги көрсөтүлгөнүн, бирок ошол эле учурда материалдык-техникалык базаны жакшыртуу үчүн баалардын жогорулашы күтүлөрүн белгиледи. "Бул каршы пикир", - деп белгиледи Самаков.

Сеитов депутаттын сунуштарын эске алынаарын убада кылды.

Ал мамлекеттик органдар тарифтерди үзгүлтүксүз кайра карап турганын, анткени кызматтардын наркы 10-15 жыл ичинде өзгөрбөгөнүн, жашоодогу баалардын өсүшүнө карабастан, тарифтерди кайра карап чыгуу зарылчылыгы бар экенин кошумчалады.