Нацбанк КР жаңы финансылык маркетплейстер үчүн иштөө эрежелерин сунуштады

Кыргызстандын Улуттук банкы (НБ КР) финансылык маркетплейстардын иши боюнча жаңы эрежелердин долбоорун сунуштады. Документтин негизги максаты — санариптик платформалардын ишин тартипке салуу, бирдиктүү технологиялык стандарттарды (API) киргизүү жана колдонуучулардын жеке маалыматтарын коргоону күчөтүү.

Бул жаңы нормалар 2022-жылдагы мурдагы жобону алмаштырат жана операторлорду "бирдиктүү терезе" системасы аркылуу каттоо жана иштөө үчүн көбүрөөк ачык шарттарды түзөт. Финансылык регулятордун басма сөз кызматы бул маалыматты бөлүштү.

Жалпы коомчулукка НБ КР башкармалыгынын "Кыргыз Республикасында финансылык платформаларды (маркетплейстерди) түзүү жана иштетүү эрежелерин бекитүү жөнүндө" деп аталган жобосу сунушталды.

Бул документ Кыргыз Республикасынын маркетплейсинде финансылык кызматтарды ишке киргизүү жана өнүктүрүү үчүн зарыл болгон так эрежелерди белгилөө үчүн иштелип чыккан. Анын негизги багыттары:

финансылык платформалар үчүн туруктуу, ачык жана коопсуз нормативдик базаны түзүү;

финансылык сектордо атаандаштык чөйрөнү колдоо;

финансылык кызматтарды колдонуучулардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо.

Долбоорго кошумча маалыматта, жаңы өзгөртүүлөр санариптик финансылык технологиялардын тез өнүгүшү жана антифрод системаларына болгон талаптардын өсүшү, санариптик документтешүүгө өтүү жана жеке маалыматтарды коргоо боюнча талаптардын күчөшү фонунда зарыл болуп калды. Ошондой эле учурда финансылык платформалардын операторлорун каттоо мөөнөттөрүн жана баш тартууну жөнгө салган так нормалар жок.

НБ КР башкармалыгы төмөнкү чечимди кабыл алды:

Кыргызстанда финансылык платформаларды түзүү жана жөнгө салуу боюнча жаңы эрежелерди бекитүү;

2022-жылдын 2-июнундагы финансылык кызматтарга ачык программалык интерфейстер аркылуу кирүү боюнча мурдагы токтомду жокко чыгаруу.

Ошондуктан, КРнын "Кыргыз Республикасында нормативдик укуктук актылар жөнүндө" мыйзамынын 17-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, эски жобо жаңыланып, "Кыргыз Республикасында финансылык платформаларды (маркетплейстерди) түзүү жана жөнгө салуу эрежелери" деп аталат.

Документ төмөнкүлөрдү камтыйт:

финансылык платформалардын операторлоруна коюлган талаптар;

НБ КРге берилген документтерди карап чыгуу тартиби жана мөөнөттөрү;

финансылык платформалардын операторлорун каттоо же баш тартуу үчүн негиздер.

Өзгөртүүлөр финансылык платформалардын ишинин ачыктыгын камсыз кылат жана алардын ишин жакшыраак баалоого жардам берет.

Мындан тышкары, документ финансылык платформалардын операторлору тарабынан маалыматты ачыктоо боюнча талаптарды киргизүүнү сунуштайт. Бул, өз кезегинде, колдонуучулардын жана рыноктун катышуучуларынын маалымдуулугун жогорулатат жана платформаларга финансылык сектордогу делдал катары ишенимди бекемдейт.

API стандарттарына байланыштуу талаптарды киргизүүгө өзгөчө көңүл бурулат. Учурдагы жөнгө салууда бул талаптар так жазылган эмес, бул финансылык уюмдар менен интеграцияны кыйындатат жана системалардын өз ара иштешин төмөндөтөт. Бирдиктүү API стандарттарын киргизүү кызматтардын сапатын жакшыртууга жана атаандаштыкты өнүктүрүүгө көмөктөшөт.

Ошондой эле, кардарлардын маалыматтарын жана жеке маалыматтарын коргоо маанилүү аспект болуп саналат. Киберкоопсуздук коркунучтарынын өсүшүндө финансылык платформалардын операторлоруна маалыматтын купуялыгын жана бүтүндүгүн камсыз кылуу боюнча талаптар күчөтүлгөн. Бул чаралар колдонуучулардын санариптик финансылык кызматтарга болгон ишенимин жогорулатууга жана киберкоопсуздук коркунучтарын минималдаштырууга жардам берет.

Долбоордун токтомуна төмөнкүлөр киргизилген:

финансылык платформалардын операторлорун НБ реестрине каттоо үчүн документтерге коюлган талаптар;

маркетплейсте сунушталуучу маалыматтык жана финансылык кызматтардын түрлөрү;

платформада финансылык кызматтар жөнүндө маалыматты жайгаштырууга коюлган талаптар;

платформадагы маалыматты коргоо боюнча талаптар.

Финансылык платформалардын операторлору төмөнкү маалыматтык кызматтарды сунуштай алышат:

валюта курстары жана тарифтерди камтыган финансылык кызматтар жөнүндө маалыматты жайгаштыруу;

алтын куюмдарын сатып алуу жана сатуу кызматтары;

КР мыйзамдарына ылайык сатууга жеткиликтүү башка менчик жөнүндө маалымат.

Финансылык операциялар кызмат көрсөтүүчүлөр тарабынан гана жүргүзүлүшү керек, ал эми платформа оператору өз атынан келишимдерди жүргүзүүгө укугу жок.

Долбоордо каралган маселелер финансылык платформалардын операторлорунун, коммерциялык банктардын, микрокредиттик жана микрофинансылык уюмдардын, ошондой эле төлөм системаларынын ишин камтыйт.

Финансылык платформаларды жөнгө салуунун эл аралык практикасын талдоо дүйнөлүк стандарттын жок экенин көрсөттү, бирок өлкөлөрдүн санариптешүүгө адаптациялоосуна жардам берген жалпы тенденциялар байкалууда.

Бул документти кабыл алуу социалдык, экономикалык, укуктук же экологиялык чөйрөлөрдө терс кесепеттерге алып келбейт.

Долбоордун токтому жөнүндө көбүрөөк маалыматты шилтеме аркылуу таба аласыз.

Эзил: banks.kg